Łotwa: po ogłoszeniu składu nowego rządu

Wczoraj popołudniu Andris Kulbergs oficjalnie przedstawił skład nowego łotewskiego rządu, który uzyskał już poparcie prezydenta Edgarsa Rinkēvičsa. Głosowanie nad zatwierdzeniem gabinetu odbędzie się 28 maja w Saeimie. Koalicjanci uzgodnili też projekt deklaracji rządowej oraz umowę koalicyjną. Kulbergs podkreślał, że priorytetem było szybkie utworzenie sprawnie działającego rządu. Jak zaznaczył, obecna sytuacja wymaga natychmiastowego działania, a nie długotrwałych negocjacji personalnych.

W centrum programu nowej koalicji znalazły się kwestie bezpieczeństwa i obronności. Rząd zamierza przeznaczać 5 procent PKB na wydatki obronne, a jednym z głównych zadań ma być wykorzystanie doświadczeń wojny na Ukrainie przy rozwoju łotewskich sił zbrojnych. Kandydatem na ministra obrony pozostał pułkownik Raivis Melnis, którego Kulbergs określił jako specjalistę zdolnego do szybkiego działania w kwestiach bezpieczeństwa państwa. Sam Melnis zapowiedział wsparcie dla przemysłu obronnego oraz dalsze wzmacnianie zdolności armii wobec współczesnych zagrożeń.

W nowej deklaracji rządowej zapisano również zaostrzenie polityki migracyjnej. Planowane jest ograniczenie wydawania nowych wiz długoterminowych i zezwoleń na pobyt oraz zwiększenie kontroli nad sposobem ich wykorzystywania. Koalicja chce także doprowadzić do zrównoważenia budżetu do 2030 roku poprzez przegląd wydatków we wszystkich resortach i większą przejrzystość zamówień publicznych. Zapowiedziano również reformę systemu premii w administracji oraz szerszy dostęp obywateli do danych budżetowych.

Istotną część programu stanowią kwestie gospodarcze. Nowy gabinet planuje przygotowanie narodowej strategii rozwoju sztucznej inteligencji, zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstw i wsparcie eksportu. Jednocześnie rząd zapowiada bardziej zdecydowaną politykę wobec Rosji i Białorusi, w tym działania na rzecz zakończenia handlu z tymi państwami we współpracy z innymi krajami regionu. W deklaracji znalazły się również zapisy dotyczące zwiększenia nadzoru nad dużymi projektami infrastrukturalnymi, w tym „Rail Baltica” i „airBaltic”.

W tle formowania nowego gabinetu pozostają również tarcia polityczne w Nowej Jedności po odejściu Eviki Siliņy z funkcji premiera. Jej nazwisko wcześniej pojawiało się w kontekście objęcia resortu obrony, jednak ostatecznie partia nie wysunęła jej kandydatury. Sama polityk stwierdziła, że decyzję należy tłumaczyć zmianami w ugrupowaniu. Jednocześnie pozytywnie oceniła nominację Melnisa, podkreślając, że ministerstwo obrony „będzie w dobrych rękach”. Siliņa przyznała również, że Nowa Jedność stoi obecnie przed koniecznością odnalezienia nowej tożsamości politycznej i wyłonienia nowych liderów. „Czy im się uda? To już ich problem” – powiedziała była premier. Mimo spekulacji zadeklarowała jednak, że na razie nie zamierza opuszczać partii.