Litewskie firmy pod presją rynku: statystyki bankructw

Wieloletnia analiza obejmująca ponad 33 tysiące upadłości przedsiębiorstw na Litwie pokazuje skalę zjawiska oraz jego powiązania z cyklami gospodarczymi. Od 1993 roku procedury bankructwa wszczęto wobec ponad tysiąca firm rocznie, co na tle obecnej liczby działających podmiotów – nieco powyżej 100 tysięcy spółek prawnych i pół miliona firm indywidualnych – obrazuje, jak duża część zarejestrowanych działalności nie utrzymała się na rynku.

Z danych wynika, że przeciętna długość funkcjonowania firmy przed upadłością wynosi około 9,3 roku, przy czym połowa przedsiębiorstw kończy działalność jeszcze przed osiągnięciem 7,5 roku. Co czwarta firma bankrutuje już w ciągu pierwszych czterech–pięciu lat, a podobny odsetek utrzymuje się na rynku ponad 12 lat. Rozpiętość przypadków jest jednak bardzo duża – od przedsiębiorstwa, które zakończyło działalność po zaledwie 19 dniach, po firmę funkcjonującą ponad 35 lat. Wśród najdłużej działających podmiotów dominowały przedsiębiorstwa przemysłowe i budowlane, z których wiele upadło po kryzysie finansowym z 2008 roku lub w latach 2015–2020.

Zmiany liczby bankructw wyraźnie odzwierciedlają koniunkturę gospodarczą. Największy wzrost odnotowano w 2009 roku, bezpośrednio po globalnym kryzysie finansowym, natomiast kolejny wyraźny skok nastąpił w latach 2017–2018. W ostatnich latach sytuacja ustabilizowała się – między 2022 a 2024 rokiem liczba upadłości utrzymywała się na poziomie 800–1000 rocznie, co wskazuje na bardziej wyrównany przebieg cyklu gospodarczego.

Najwięcej bankructw dotyczy branż szczególnie narażonych na silną konkurencję i wahania rynku. Wśród nich wyróżniają się budownictwo nowych obiektów, transport drogowy towarów, gastronomia oraz handel detaliczny żywnością i napojami. Jednocześnie najdłużej trwające postępowania upadłościowe obserwuje się w sektorach związanych z nieruchomościami, edukacją oraz usługami profesjonalnymi i technicznymi, gdzie procesy te często przekraczają dwa i pół do trzech lat.

Geograficznie upadłości koncentrują się przede wszystkim w największych miastach. Najwięcej przypadków odnotowano w Wilnie, a następnie w Kownie i Kłajpedzie, podczas gdy mniejsze ośrodki, takie jak Szawle czy Poniewież, mają znacznie niższe udziały. Zauważalne są również przypadki w rejonach podmiejskich oraz w niektórych mniejszych miastach, a wśród kurortów najwyższy odsetek odnotowano w Połądze.