Litwa rozważa wprowadzenie wsparcia dla inwestorów

Litewskie władze rozważają wprowadzenie szeroko zakrojonego systemu wsparcia dla inwestorów, który miałby wzmocnić konkurencyjność kraju w walce o duże projekty kapitałowe. Plan zakłada uruchomienie mechanizmu dotacji zarówno dla firm zagranicznych, jak i krajowych, a jego skala – według założeń – nie powinna być mniejsza niż miliard euro. Środki te byłyby rozłożone w czasie, co ma ograniczyć jednorazowe obciążenie budżetu państwa.

Przedstawiciele agencji odpowiedzialnej za przyciąganie inwestycji wskazują, że podobne instrumenty funkcjonują już w większości państw europejskich, podczas gdy Litwa dotąd nie dysponowała takim narzędziem. Wstępne analizy sugerują, że nawet przy ostrożnych założeniach państwo mogłoby uzyskać wielokrotnie wyższe wpływy podatkowe w stosunku do poniesionych nakładów. „Nawet przy najbardziej konserwatywnych parametrach zwrot mógłby wynosić od ośmiu do dziewięciu razy więcej niż zainwestowane środki” – podkreślono w wypowiedziach dla mediów.

Planowane wsparcie miałoby być dostępne wyłącznie dla projektów o wysokiej wartości dodanej, takich jak przedsięwzięcia z obszaru bioekonomii, półprzewodników czy zaawansowanego przemysłu inżynieryjnego. Każdy projekt byłby oceniany indywidualnie, a wysokość przyznanego wsparcia zależałaby zarówno od regulacji Komisji Europejskiej, jak i od takich czynników jak poziom wynagrodzeń, skala inwestycji czy przewidywany wpływ na gospodarkę. Większe wsparcie przewidziano dla regionów słabiej rozwiniętych, podczas gdy stolica uznawana jest już za obszar rozwinięty.

Równolegle do systemu subsydiów rząd analizuje konieczność rozbudowy infrastruktury, szczególnie w zakresie dostępu do energii. To właśnie ograniczenia w przyłączeniach do sieci energetycznych są obecnie wskazywane jako główna bariera dla realizacji dużych projektów przemysłowych. Obecne finansowanie infrastruktury, wynoszące około 16 mln euro, uznano za niewystarczające, dlatego pojawiła się propozycja jego podwojenia, aby umożliwić przygotowanie terenów inwestycyjnych w parkach przemysłowych i specjalnych strefach ekonomicznych.

Ministrowie gospodarki i finansów deklarują zgodność co do kierunku zmian, podkreślając, że mechanizm subsydiów może stać się istotnym impulsem dla napływu kapitału. Zwracają jednak uwagę, że wraz z rozwojem programu zapotrzebowanie na finansowanie będzie rosło, szczególnie w kolejnych latach jego funkcjonowania. „To instrument, którego dziś nie wykorzystujemy, a który mógłby znacząco zwiększyć atrakcyjność kraju dla inwestorów” – zaznaczono, dodając, że szczegóły rozwiązania są nadal dopracowywane.

Dyskusje na temat nowych narzędzi przyspieszyły po decyzjach części zagranicznych firm o ograniczeniu działalności na Litwie. Dane pokazują jednak, że w ostatnich latach kraj przyciągnął setki projektów inwestycyjnych, tworząc dziesiątki tysięcy miejsc pracy, choć na ich skalę wpływały pandemia, sytuacja geopolityczna oraz spowolnienie gospodarcze w Europie.