Nowy plan Kijowa na ratowanie budżetu

Władze w Kijowie stają przed koniecznością rewizji planów finansowych na drugi kwartał 2026 roku w związku z impasem w Unii Europejskiej oraz napiętym grafikiem negocjacji z Międzynarodowym Funduszem Walutowym. Kluczowy pakiet wsparcia o wartości 90 miliardów euro pozostaje zablokowany przez Węgry, co zmusza Brukselę do poszukiwania alternatywnych mechanizmów gwarancyjnych. Choć unijni dyplomaci zapewniają o niezmiennej woli pomocy, konkretne decyzje mogą zapaść dopiero latem, po rozstrzygnięciu wyborów parlamentarnych w Budapeszcie.

Scenariusz odblokowania środków unijnych zależy w dużej mierze od ewentualnej zmiany rządu na Węgrzech, co mogłoby nastąpić pod koniec maja. Jeśli jednak opór polityczny się utrzyma, Unia Europejska rozważa powrót do planu wykorzystania zysków z zamrożonych rosyjskich aktywów jako bezpośredniego zabezpieczenia kredytu. Sytuację komplikują dodatkowo zapowiedzi Słowacji, która uzależnia swoje poparcie od kwestii technicznych związanych z tranzytem surowców energetycznych, choć ukraiński sektor naftowy prognozuje rozwiązanie tego sporu w najbliższym czasie.

Poza tym Ukraina walczy o otrzymanie czerwcowej transzy z MWF w wysokości 685 milionów dolarów. Fundusz, wykazując niespotykaną wcześniej elastyczność, zgodził się na złagodzenie części rygorystycznych wymogów podatkowych, które pierwotnie miały zostać spełnione do końca marca. Najbardziej kontrowersyjny postulat – wprowadzenie podatku VAT dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą – prawdopodobnie zostanie odroczony lub całkowicie wycofany z agendy ze względu na opór parlamentarzystów i trudną sytuację krajowego biznesu.

W zamian za ustępstwa w sektorze małych przedsiębiorstw, ukraińscy deputowani proponują alternatywne źródła wpływów do budżetu, takie jak wysokie opodatkowanie zysków bankowych w nadchodzących latach. Rząd zamierza zaprezentować tę strategię podczas zbliżających się rozmów w Waszyngtonie, licząc na to, że wykazanie postępów w innych reformach, m.in. dotyczących podatku wojskowego czy handlu elektronicznego, wystarczy do kontynuowania programu współpracy. „Głównym celem jest pokazanie aktywnego działania, nawet przy minimalnych efektach legislacyjnych” – wskazują źródła zbliżone do rządu.

Mimo opóźnień w dostawach zagranicznej gotówki, eksperci finansowi uspokajają, że bezpośrednie widmo kryzysu budżetowego zostało odsunięte. Ukraina dysponuje rezerwami pozwalającymi na sprawne funkcjonowanie państwa co najmniej do końca czerwca, nawet przy zachowaniu rygorystycznego reżimu oszczędnościowego. Ewentualne luki w finansowaniu mają być łatane poprzez wewnętrzne przesunięcia budżetowe oraz wsparcie od partnerów spoza Unii Europejskiej, co pozwoli uniknąć gwałtownych cięć w wydatkach krytycznych przed nadejściem stabilizacji finansowej z Brukseli.