Nowy sposób ukraińskiego eksportu broni

Władze Ukrainy wprowadzają kontrolowany model eksportu swojego know-how w zakresie obrony powietrznej, opierając go głównie na formacie Build with Ukraine. Polega on na współpracy technologicznej i produkcyjnej z partnerami zagranicznymi, przy czym fizyczny eksport uzbrojenia pozostaje ograniczony. Celem jest przede wszystkim wsparcie Sił Zbrojnych, przy jednoczesnym wykorzystaniu zagranicznego finansowania do zwiększenia produkcji sprzętu wojskowego i utrzymania zdolności krajowego przemysłu obronnego.

W ramach Build with Ukraine ukraińskie firmy tworzą wspólne przedsiębiorstwa z partnerami w Europie, które wykorzystują ukraińskie technologie, a następnie przekazują część produkcji na potrzeby kraju. Przykładem jest spółka Quantum Frontline Industries w Niemczech, gdzie w lutym 2026 roku zaprezentowano pierwszy dron Linza 3.0, z roczną zdolnością produkcyjną do 10 tysięcy jednostek dla ukraińskiej armii. Umowy podpisano także między ukraińskimi producentami dronów a partnerami w Niemczech, Danii, Finlandii i na Łotwie, o łącznej wartości około 800 milionów euro. Współpraca koncentruje się na krajach, które udzieliły realnego wsparcia Ukrainie,w tym Polsce i w Europie Zachodniej, a dopiero później planowane jest rozszerzenie na inne państwa.

Eksperci zwracają uwagę, że obecny model oznacza transfer technologii i know-how, a nie fizyczny eksport sprzętu. Pozwala to utrzymać produkcję w kraju, zachować kadry pracownicze i rozwijać technologie, włączając ukraińskie rozwiązania w międzynarodowe łańcuchy produkcji. TSC – czyli Technologiczne Siły Ukrainy – pozytywnie oceniają format Build with Ukraine, podkreślając, że umożliwia on zwiększenie produkcji na potrzeby armii, zachowanie seryjności i szybkie wdrażanie nowych rozwiązań dzięki współpracy z zagranicznymi partnerami.

Równocześnie wznowiono działalność Międzyresortowej Komisji ds. Polityki Wojenno-Technicznej i Kontroli Eksportu (MKVTS), która analizuje wnioski producentów o zgodę na transfer technologii i sprzętu, priorytetowo uwzględniając potrzeby Sił Zbrojnych. Procedury kontrolowanego eksportu pozwalają planować produkcję, utrzymać zespoły pracowników i zapewnić stabilność przemysłu, mimo że pełny eksport gotowego uzbrojenia pozostaje ograniczony.

Według przedstawicieli branży ukraińskie systemy sprawdzone w warunkach bojowych mają duże znaczenie na rynkach europejskich i północnoatlantyckich. Ich przewagą jest szybka adaptacja produkcji, możliwość seryjnego wytwarzania oraz krótkie cykle aktualizacji sprzętu. Współpraca międzynarodowa daje dostęp do kapitału, infrastruktury produkcyjnej, komponentów i sieci serwisowej, co ułatwia długotrwałą obecność Ukrainy na rynku obronnym.

Mimo ograniczonego eksportu, model Build with Ukraine pozwala zwiększać obroty przemysłu, angażować zagraniczne środki i stopniowo wprowadzać ukraińskie technologie na światowy rynek. W obliczu rosnącego zapotrzebowania na lekkie, masowe systemy obrony powietrznej, Ukraina może umocnić swoją pozycję, jeśli konsekwentnie rozwija współpracę z partnerami, przede wszystkim z krajami wspierającymi ją w walce o bezpieczeństwo.