Rocznica powstania styczniowego w Wilnie. Spotkanie prezydentów państw Trójkąta Lubelskiego

W Wilnie odbywają się uroczystości upamiętniające 163 rocznicę powstania z lat 1863–1864, w których uczestniczą prezydenci Litwy, Polski i Ukrainy. Do litewskiej stolicy przybyli prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski wraz z małżonką Ołeną Zełenską oraz prezydent Polski Karol Nawrocki z żoną Martą. Gospodarzem obchodów jest prezydent Litwy Gitanas Nausėda, któremu towarzyszy pierwsza dama Diana Nausėdienė.

Program uroczystości obejmuje mszę w katedrze wileńskiej oraz złożenie wieńców w kaplicy na Cmentarzu na Rossie, gdzie spoczywają przywódcy powstania Zygmunt Sierakowski i Konstanty Kalinowski, a także osiemnastu uczestników zrywu, których szczątki odnaleziono w 2017 roku na Górze Giedymina. W wydarzeniach biorą udział również premier Inga Ruginienė oraz przewodniczący Seimasu Juozas Olekas. Dla prezydenta Nawrockiego jest to druga wizyta na Litwie, natomiast Wołodymyr Zełenski od początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę gości w tym kraju po raz piąty, a łącznie po raz siódmy.

W trakcie pobytu w Wilnie prezydent Zełenski uhonorował litewskiego ministra spraw zagranicznych Kęstutisa Budrysa ukraińskim orderem „Za zasługi”, przyznawanym za wkład w rozwój współpracy międzypaństwowej oraz wsparcie suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy. Ukraiński przywódca apelował także do sojuszników o wzmocnienie obrony powietrznej, informując o skali ostatnich rosyjskich ataków.

„Tylko w tym tygodniu Rosja użyła ponad 1700 dronów uderzeniowych, ponad 1380 kierowanych bomb lotniczych oraz 69 rakiet różnych typów” – powiedział, podkreślając, że „systemy obrony przeciwrakietowej są potrzebne codziennie”. Jak przekazał mer Kijowa Witalij Kliczko, po ataku z 24 stycznia bez ogrzewania pozostaje 1676 budynków mieszkalnych, a mrozy i kolejne naloty utrudniają prace naprawcze. Zełenski odniósł się również do rozmów prowadzonych przy mediacji Stanów Zjednoczonych, zaznaczając, że choć nie przyniosły przełomu, były konstruktywne, a strony uzgodniły kolejne spotkanie w przyszłym tygodniu w Abu Zabi.

Prezydent Gitanas Nausėda, spotykając się z prezydentem Karolem Nawrockim, podkreślił, że Europa musi wziąć na siebie większą odpowiedzialność za swoją obronność. Prezydent Nausėda powiedział, że Litwa i Polska konsekwentnie wspierają działania na rzecz wzmocnienia więzi transatlantyckich, które pozostają kluczowym gwarantem bezpieczeństwa europejskiego.

Przywódcy Polski i Litwy omawiali wspólną rolę obu państw w reagowaniu na długoterminowe zagrożenia w Europie, podkreślając znaczenie współpracy w ramach UE i NATO oraz silnych relacji transatlantyckich. Zwrócono uwagę na potrzebę większej odpowiedzialności Europy za własne bezpieczeństwo. W rozmowach poruszono także współpracę gospodarczą, wskazując Polskę jako kluczowego partnera handlowego Litwy oraz akcentując znaczenie wspólnych inicjatyw w obronności, technologiach, energetyce, innowacjach oraz rozwoju strategicznych połączeń transportowych i energetycznych dla stabilności regionu.

Artykuł będzie aktualizowany