Zagadka Parku Wisztynieckiego

Rosyjskie Ministerstwo Sprawiedliwości zarejestrowało regulamin nowego narodowego parku „Wisztyniecki” w obwodzie królewieckim. Dokument, wcześniej zatwierdzony przez Ministerstwo Środowiska 1 października 2025 roku, formalnie wszedł w życie 29 grudnia. Regulamin precyzuje prawa i obowiązki parku oraz ramy funkcjonowania jego administracji. Przypomnijmy, że powstanie parku zostało narzucone przez Kreml, wobec sprzeciwu tak mieszkańców, jak i władz eksklawy. Co istotne, park przylega do polskiej granicy i obejmuje królewiecką część Puszczy Rominckiej. Naprzeciwko znajduje się polski Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej.

Powierzchnia parku wynosi 27,63 tys. ha, z czego ponad 26,5 tys. ha to grunty leśne. Teren podzielono na cztery strefy o różnym stopniu ochrony: ścisłą, szczególnie chronioną, rekreacyjną i gospodarczą. Jak wynika z mapy parku, strefa ścisłej ochrony obejmuje 4,22 tys. ha wzdłuż granic z Polską i Litwą i oficjalnie przeznaczona jest "wyłącznie do badań naukowych, monitoringu, prac leśnych, przeciwpożarowych oraz działań w zakresie obrony państwa". Zmiana lokalizacji tej strefy jest zabroniona, dopuszczalne jest jedynie jej rozszerzenie. Szczególnie chroniona część parku, obejmująca 3,6 tys. ha, znajduje się w zachodniej części obszaru, w pobliżu Romint Wielkich (Krasnolesje). W tej strefie możliwe są wyłącznie wycieczki i organizacja szlaków edukacyjnych, bez możliwości zmiany trasy.

Największą część parku, 19,2 tys. ha, zajmuje strefa rekreacyjna. Dopuszcza się tu naukowe wykorzystanie, turystykę przyrodniczą, ochronę granicy i prowadzenie działalności turystycznej, w tym budowę glampingów, kempingów oraz punktów gastronomicznych w obiektach przenośnych. W strefie tej mieszkańcy mają prawo do zbioru drewna na własne potrzeby, zbierania grzybów, jagód i ziół, a także do amatorskiego wędkowania i prowadzenia pasiek. Strefa gospodarcza obejmuje 562,6 ha.

Warto zauważyć, że dostęp do parku jest utrudniony i podlega restrykcjom. Jak wynika z regulaminu, wstęp do parku w celach turystycznych będzie płatny dla osób spoza lokalnych miejscowości, prawdopodobnie 300 rubli od osoby, podczas gdy mieszkańcy włączonych w granice parku osiedli i ich bliscy krewni zachowają prawo wstępu bezpłatnego - ale i tu pojawia się problem: mieszkańcy mogą wejść legalnie do lasu za pośrednictwem kodu QR do poszczególnych stref. Poza tym obostrzenia dotyczą np: zbioru drewna.

Co również istotne, aby odwiedzić m.in. jezioro Wisztynieckie, turyści spoza obwodu królewieckiego muszą uzyskać indywidualne lub grupowe przepustki w lokalnym oddziale FSB. Tak więc de facto, zasadniczą rolą tego parku jest utworzenie granicznej strefy buforowej, a ze względu na trudny teren leśny i na bliskość naprędce odnowionej linii kolejowej, również może pełnić rolę zamaskowanej placówki dla potencjalnych działań wojskowych.