Zmiana rosyjskiej narracji wobec Litwy

Rosyjskojęzyczne ośrodki przekazu budują wobec Litwy dwa wzajemnie wykluczające się obrazy: z jednej strony przedstawiają je jako państwo słabe i pozbawione znaczenia, z drugiej zaś jako niebezpiecznego podżegacza. „Te dwa sprzeczne obrazy kreowane są czasami nawet w tym samym tekście.

Jest to świadome dążenie do zburzenia w czytelniku jakiegokolwiek spójnego postrzegania rzeczywistości. Sama ta taktyka nie jest nowością – Kreml stosuje ją od dawna i stale, jednak pozostaje ona jedną z najtrudniejszych do rozpoznania dla zwykłego człowieka, dlatego trzeba o niej nieustannie przypominać” – podkreślił Algirdas Kazlauskas, główny analityk organizacji Debunk.org .

Liczba balonów przemytniczych wysyłanych z Białorusi zauważalnie spadła po rozmowach między Waszyngtonem a Mińskiem. Przez niemal półtora miesiąca od zawarcia tego porozumienia w połowie grudnia loty nad litewską granicą ustały, a późniejsze epizody nie osiągnęły już skali z drugiej połowy 2025 roku. Mimo to sprzyjające Moskwie media przemilczały powrót balonów, skupiając się na oskarżaniu Wilna o celowe torpedowanie ustaleń amerykańsko-białoruskich. Zmieniły się przy tym akcenty w fałszywych doniesieniach.

„O ile w ubiegłym roku największą uwagę przyciągały przekazy mające na celu podkreślenie nielegalności decyzji Litwy o zamknięciu granicy z Białorusią oraz spowodowanych przez nią strat gospodarczych dla Litwinów, o tyle w tym roku, w porównaniu z innymi, znacznie przybrały na sile narracje akcentujące rzekomą odmowę Litwy podjęcia dialogu z Białorusią, umniejszające zagrożenie stwarzane przez sam kryzys balonowy, a zarazem podważające litewską państwowość w ogóle” – poinformował Algirdas Kazlauskas. Narracja odrzucająca jakakolwiek odpowiedzialność Mińska za kryzys stanowiła w bieżącym roku aż 36 procent całego strumienia dezinformacji.

Badanie przeprowadzone przez centrum badawcze Debunk.org objęło okres od początku stycznia 2025 roku do końca czerwca 2026 roku i bazowało na analizie ponad półtora tysiąca artykułów prasowych opublikowanych w mediach prorosyjskich. Analitycy zwrócili uwagę na fakt, że część materiałów krytycznych wobec działań litewskich władz ukazywała się zanim Wilno oficjalnie ogłosiło rozstrzygnięcia dotyczące uszczelnienia granicy. „To tylko hipoteza, do której potwierdzenia potrzeba dalszych badań. Jednak sam fakt, że krytyka pojawia się czasem wcześniej niż decyzja, którą poddaje krytyce, każe poważnie traktować możliwość, iż przynajmniej część tych opowieści powstaje nie spontanicznie, lecz jest przygotowywana z wyprzedzeniem” – ocenił ekspert ośrodka.