Raport: Polska docelowym krajem dla tysięcy Białorusinów

Według raportu opublikowanego przez Urząd do spraw Cudzoziemców, Białorusini stanowiący drugą pod względem liczebności społeczność obcokrajowców w Polsce za obywatelami Ukrainy, wchodzą w przełomowy etap długofalowej integracji. Wraz z osiąganiem ustawowego progu pięciu lat nieprzerwanego pobytu przez osoby przybyłe po kryzysie politycznym z 2020 roku, polskie urzędy wojewódzkie oraz ośrodki egzaminacyjne przygotowują się na falę wniosków o uzyskanie bezterminowego zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oraz polskiego obywatelstwa.

Zgodnie z danymi na 1 sierpnia 2026 roku, ważnymi dokumentami uprawniającymi do zamieszkania na obszarze kraju legitymowało się już 133 tysiące Białorusinów. Codzienność tej grupy opiera się głównie na przesłankach zarobkowych oraz więzach rodzinnych, z wyraźną przewagą zezwoleń na pobyt czasowy, które posiada 58 procent osób. Kluczową rolę odgrywa tu branża informatyczna, zasilana programami relokacyjnymi dla całych zespołów deweloperskich w miastach takich jak Warszawa, Wrocław czy Gdańsk, a także sektor transportu ciężkiego, budownictwo, branża usług biznesowych oraz studenci uczelni wyższych.

Jednocześnie niemal jedna trzecia Białorusinów posiada uprawnienia do pobytu stałego, co stanowi wyjątek na tle pozostałych grup migracyjnych i wiąże się przede wszystkim z posiadaniem Karty Polaka lub udokumentowanym polskim pochodzeniem. Z biegiem czasu obserwuje się również masowe sprowadzanie przez pracowników swoich bliskich, co prowadzi do wyrównywania proporcji płci i stabilizacji gospodarstw domowych, wśród których dominują osoby przed 40 rokiem życia.

Rozmieszczenie migrantów wskazuje na ogromne skupienie w wybranych ośrodkach gospodarczych – blisko 74 procent całej populacji zamieszkuje obszar zaledwie pięciu województw. Bezapelacyjnym centrum pozostaje Mazowsze, gdzie swoje miejsce odnalazło 51 tysięcy osób, czyli 38 procent wszystkich przebywających w kraju obywateli Białorusi. Drugim kluczowym punktem jest Podlasie, skupiające około 10 procent społeczności ze względu na przygraniczne więzy i tradycję osiedleńczą. Pozostała część osiadła w silnie uprzemysłowionych regionach na terenie Dolnego Śląska, Wielkopolski oraz Pomorza.

Dane z pierwszych siedmiu miesięcy 2026 roku pokazują wyraźne wygasanie dawnej fali wniosków o ochronę międzynarodową, która obecnie obejmuje jedynie 8 procent ogółu posiadaczy dokumentów pobytowych. Rejestracja tysiąca nowych zgłoszeń w tym okresie oznacza powrót do stabilizacji po latach 2022–2024, kiedy roczny napływ przekraczał trzy tysiące osób. Odnotowano zarazem zmianę w profilu samych wniosków i decyzji urzędowych: wzrosła liczba odmów w wyniku bardziej rygorystycznej weryfikacji motywów ekonomicznych, a liczba nadanych statusów uchodźcy po raz pierwszy niemal zrównała się z ochroną uzupełniającą. Zgromadzone statystyki potwierdzają także, że Białorusini traktują Polskę jako docelowe miejsce osiedlenia, niezwykle rzadko porzucając rozpoczęte procedury w celu nielegalnego wyjazdu do innych państw strefy Schengen.