Generał pierwszym kandydatem na prezydenta Estonii

Grupa estońskich intelektualistów, twórców i przedsiębiorców zgłosiła kandydaturę generała dywizji Riho Ühtegiego na stanowisko prezydenta państwa. Inicjatywę poparli kompozytor Sven Grünberg, biznesmen Hugo Osula, filmowiec Kris Taska, aktor i reżyser Hendrik Toompere oraz analityk Raivo Vare. Ten ostatni potwierdził, że były dowódca wyraził już oficjalną zgodę na udział w nadchodzących wyborach. Inicjatorzy propozycji uważają, że w dobie globalnych niepokojów i odradzających się ambicji imperialnych, Estonia potrzebuje przywódcy niezależnego od układów partyjnych.

Zgłoszenie tej kandydatury zbiega się z przygotowaniami parlamentu w Tallinnie do zaplanowanego na 2 września 2026 roku głosowania. Zgodnie z estońskimi przepisami pretendentem na najwyższy urząd w państwie może być wyłącznie obywatel od urodzenia, który ukończył 40 lat. Prawo zabrania startu osobom pełniącym czynną służbę wojskową oraz tym, które zajmowały to stanowisko przez dwie kadencje z rzędu. Oficjalne zgłoszenia kandydatów, wymagające poparcia co najmniej jednej piątej składu parlamentu, będą przyjmowane od 21 do 24 sierpnia. Jeśli deputowani nie wyłonią głowy państwa w trzech turach zaplanowanych na początku września, decyzja przejdzie w ręce kolegium wyborczego.

Autorzy apelu podkreślają, że obecna sytuacja wewnętrzna kraju cierpi z powodu pogłębiających się podziałów społecznych i paraliżu debaty publicznej. Ich zdaniem przyszły przywódca musi posiadać bogate doświadczenie w zarządzaniu kryzysowym i szeroko pojętym bezpieczeństwie. „Estonia potrzebuje obecnie prezydenta, który nie byłby najniższym wspólnym mianownikiem partyjnych porozumień, lecz uczciwym, bezpośrednim i doświadczonym liderem, którego słowo ma wagę i który jest słuchany oraz cieszy się zaufaniem. Potrzebujemy głowy państwa, która potrafi nazywać rzeczy po imieniu i nie obawia się mówić o sprawach takimi, jakimi są” – czytamy we wspólnym oświadczeniu. Sygnatariusze listu zaznaczają, że silny naród musi budować swoją obronność nie tylko na armii, ale też na ochronie własnego języka i kultury oraz na otwartym rozmawianiu o problemach demograficznych, edukacyjnych czy kryzysie psychicznym.

Riho Ühtegi to doświadczony wojskowy, który w latach 2019–2023 stał na czele Ligi Obrony (Kaitseliit) w okresie nasilenia zagrożeń hybrydowych. W swojej dotychczasowej karierze dowodził batalionem rozpoznawczym, stał na czele estońskiego kontyngentu wojskowego w Afganistanie oraz kierował dowództwem sił operacji specjalnych. Pełnił również funkcję attaché obrony w Gruzji. Według inicjatorów, jako oficer cieszy się on dużym uznaniem wśród sojuszników z NATO oraz podwładnych, a cechy takie jak poczucie humoru i bezpośredniość pozwolą mu pełnić funkcję reprezentanta całego narodu, a nie politycznych elit.