Znaczenie wyborów baszkana Gagauzji

Nadchodzące wybory baszkana Gagauzji mogą mieć znaczenie nie tylko dla przyszłości autonomii, ale również dla jej relacji z władzami Mołdawii. Zdaniem Sergiu Palihovici, dyrektora Szkoły Administracji Publicznej przy Mołdawskim Uniwersytecie Państwowym, tegoroczna kampania daje szansę na przełamanie wieloletnich napięć między Komratem a Kiszyniowem. Ekspert zwraca uwagę, że kandydaci koncentrują się przede wszystkim na problemach regionu, a kwestie geopolityczne odgrywają mniejszą rolę niż podczas poprzednich wyborów.

Palihovici wskazuje, że pogorszenie stosunków między władzami centralnymi a autonomią nastąpiło między innymi po wyborze Evghenii Guțul na stanowisko baszkana i wzroście wpływów środowiska związanego z Ilanem Șorem. Odpowiedzialności za obecny stan relacji nie można jednak przypisywać wyłącznie władzom Gagauzji czy rosyjskim ingerencjom. Zdaniem politologa również politycy z Kiszyniowa wykorzystywali podziały społeczne do realizacji własnych interesów, utrudniając porozumienie z regionem. Dodatkowym problemem pozostaje dominacja rosyjskojęzycznych źródeł informacji wśród mieszkańców, związana między innymi z ograniczoną znajomością języka rumuńskiego.

Do sytuacji w autonomii odniósł się również premier Mołdawii Vasile Tofan w trakcie spotkania z wiceprezydentem Turcji Cevdetem Yılmazem. Rozmowy dotyczyły nadchodzących wyborów baszkana, a także współpracy na rzecz rozwoju regionu. Tofan podziękował stronie tureckiej za wsparcie udziału przedstawicieli parlamentu Turcji w obserwacji głosowania i zapewnił o poszanowaniu autonomii Gagauzji oraz ochronie jej tożsamości kulturowej i językowej.

Wśród tematów spotkania znalazły się także tureckie inwestycje w regionie, rozwój wymiany handlowej i współpraca energetyczna. Omówiono między innymi budowę szkoły wyższej w Komracie, realizowaną przy wsparciu Turcji. Jej otwarcie zaplanowano na wrzesień 2027 r. Zdaniem Palihovici po wyborach konieczne będzie wykorzystanie gotowości do dialogu i wypracowanie konkretnych rozwiązań, które pozwolą odbudować zaufanie między władzami autonomii a Kiszyniowem.

Tymczasem listopadowy sondaż IMAS pokazuje wyraźny dystans mieszkańców Gagauzji wobec głównych kierunków politycznych Mołdawii. Członkostwo kraju w Unii Europejskiej popiera zaledwie 12% ankietowanych, a sprzeciwia się mu 66%. Jeszcze mniejsze poparcie uzyskały przystąpienie do NATO i zjednoczenie z Rumunią. Pierwsze rozwiązanie popiera 4% badanych, drugie tylko 3%, podczas gdy przeciwników jest odpowiednio 80% i 86%.