Litwa i Estonia: partnerstwo do 2030 roku

Prezydenci Litwy i Estonii, Gitanas Nausėda oraz Alar Karis, stanowczo sprzeciwili się tezie o rzekomym schyłku NATO, reagując na krytyczne głosy płynące z Waszyngtonu. W trakcie pierwszej od ponad dekady wizyty estońskiego prezydenta w Wilnie, obaj przywódcy uznali Sojusz za najbardziej udany projekt obronny od czasów II wojny światowej, który mimo okresowych napięć pozostaje gwarantem światowego spokoju. Karis przypomniał, że wspólnota przechodziła już przez gorsze momenty i zawsze wychodziła z nich obronną ręką, co pozwala z optymizmem patrzeć na jej przyszłość.

W odpowiedzi na żądania Donalda Trumpa dotyczące zwiększenia nakładów na zbrojenia oraz jego krytykę postawy sojuszników, kraje bałtyckie deklarują gotowość do wzięcia spraw bezpieczeństwa w swoje ręce. Nausėda zapowiedział chęć przeznaczania nawet 5% PKB na cele militarne, co ma dowieść, że region nie tylko polega na wsparciu z zewnątrz, ale realnie wzmacnia wschodnią flankę. Podpisana w Wilnie deklaracja partnerstwa strategicznego do 2030 roku wprost wskazuje Rosję jako główne i trwałe zagrożenie dla bezpieczeństwa całego obszaru euroatlantyckiego.

Priorytetem dla obu stolic pozostaje budowa infrastruktury ułatwiającej przemieszczanie wojsk, ze szczególnym uwzględnieniem linii Rail Baltica. Prezydenci podkreślili, że ta inwestycja kolejowa stała się strategicznym filarem bezpieczeństwa, niezbędnym do szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych. Jednocześnie Litwa i Estonia stoją na stanowisku, że trwały pokój w Europie jest nierozerwalnie związany z wygraną Ukrainy, dlatego konieczne jest utrzymanie silnej presji na Moskwę i dalsze dozbrajanie Kijowa.

W podpisanej w Wilnie wspólnej deklaracji Litwa i Estonia przypieczętowały partnerstwo strategiczne, wyznaczając ramy współpracy aż do 2030 roku. Dokument ten kładzie szczególny nacisk na wzmocnienie odstraszania w ramach NATO oraz długofalowe wsparcie dla Ukrainy, uznając Rosję za fundamentalne zagrożenie dla całego regionu. Przywódcy zobowiązali się w nim do zacieśnienia relacji nie tylko w sferze obronnej, ale także w gospodarce, energetyce oraz edukacji.  Zapisy dokumentu wskazują również na konieczność pielęgnowania pamięci historycznej, co ma się objawić między innymi wspólnym projektem budowy pomnika ofiar reżimów totalitarnych w Brukseli.

Współpraca obu państw wykracza poza kwestie ściśle militarne, obejmując energetykę oraz nowoczesne technologie. Po sukcesie, jakim było uniezależnienie się od rosyjskich dostaw prądu i synchronizacja z siecią europejską, Wilno i Tallinn chcą teraz zacieśnić relacje w sektorze cyberbezpieczeństwa i przemysłu obronnego. Prezydenci zaapelowali również do instytucji unijnych, aby w nowym budżecie na lata 2028–2034 priorytetowo potraktowano wydatki na mobilność wojskową, co ma kluczowe znaczenie dla odporności całej Unii Europejskiej.