Litwa zmieni prawo użycia broni

Litewscy funkcjonariusze zyskają nowe ramy prawne dotyczące użycia broni palnej i środków przymusu bezpośredniego. Zmiany mają na celu ochronę funkcjonariuszy, którzy dotychczas ryzykowali wieloletnimi procesami sądowymi z powodu niejasnych definicji. 

Z przepisów znikną problematyczne zwroty o nieuniknionym niebezpieczeństwie na rzecz precyzyjnych kryteriów reagowania. „Środowisko bezpieczeństwa uległo zmianie i musimy z zasady zmienić reguły, według których działają nasi funkcjonariusze” – podkreślił Martynas Katelynas, litewski minister spraw wewnętrznych. Polityk zaznaczył, że prawo musi być czytelne dla osoby podejmującej decyzję w zaledwie kilka sekund, a nie dla oceniającego ją po latach prokuratora.

Kluczową modyfikacją jest przywrócenie funkcjonującej do 2016 roku możliwości oddania strzału ostrzegawczego, co zapewni mundurowym dodatkowe narzędzie prewencyjne. Znowelizowane przepisy doprecyzują również zasady obrony granic, infrastruktury krytycznej i porządku publicznego, a także umożliwią skuteczniejsze zatrzymywanie niebezpiecznych pojazdów. Katalog chronionych wartości zostanie rozszerzony o wolność osobistą, dając solidniejszą podstawę do uwalniania zakładników. Ustawodawca zachowuje jednak zasadę minimalizowania szkód, podtrzymując status broni palnej jako środka ostatecznego, po który wolno sięgnąć dopiero po wyczerpaniu innych opcji.

Reforma obejmie personel 11 różnych instytucji, w tym policji, straży granicznej, służb antykorupcyjnych oraz ochrony środowiska. Równolegle zaplanowano zmiany w ustawodawstwie branżowym, które zagwarantują funkcjonariuszom rozszerzoną pomoc psychologiczną i prawną po incydentach z użyciem siły. Legalne oddanie strzału zyska twardy status wykonywania obowiązków zawodowych, chroniąc mundurowych przed bezpodstawnymi oskarżeniami, choć nie zapewni im immunitetu w razie faktycznego nadużycia władzy. „Funkcjonariusz, który legalnie broni ludzkiego życia, społeczeństwa lub państwa, musi wiedzieć, że państwo stanie po jego stronie” – podsumował minister Katelynas.