Litwa: znaczący skok w OZE

Litwa notuje następny już skok w rozwoju zielonej energii, zbliżając się do pełnego pokrycia krajowego zapotrzebowania na prąd ze źródeł odnawialnych. Jak wynika z najnowszych danych operatora systemu przesyłowego Litgrid, w pierwszym półroczu 2026 roku do sieci podłączono 752 MW nowych mocy w farmach wiatrowych, instalacjach fotowoltaicznych oraz magazynach energii.

To wynik lepszy niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy przybyło 634 MW. Obecnie łączna moc litewskiej energetyki odnawialnej (wliczając hydroelektrownie i biomasę) wynosi 6,4 GW, co stanowi niemal dwie trzecie całego potencjału wytwórczego kraju i oznacza wzrost o 39 proc. w skali roku. Według rządowych prognoz do grudnia wskaźnik ten wzrośnie do 7 GW, natomiast celem strategicznym na 2028 rok jest osiągnięcie pułapu 8 GW.

Największy przełom dokonał się w segmencie magazynowania energii, co jest bezpośrednią zasługą rządowego programu wsparcia finansowego i pożyczek dla obywateli oraz biznesu, realizowanego od 2025 roku. W ciągu zaledwie pierwszych sześciu miesięcy bieżącego roku moc przyłączonych bateryjnych magazynów skoczyła do 276 MW – dla porównania, rok wcześniej w tym samym okresie przybyło zaledwie 19 MW. Obecnie kraj dysponuje systemami akumulatorowymi o łącznej mocy 0,7 GW, a do końca roku wynik ten ma przekroczyć 1,3 GW. Szef Litgridu, Andrius Šemeškevičius, zauważył, że stabilizacja hurtowych cen energii i lepsze bilansowanie rynku idą w parze z rozbudową połączeń międzynarodowych, w tym ze zwiększaniem przepustowości mostu energetycznego LitPol Link z Polską oraz realizacją projektów Harmony Link i linii łączących Litwę z Łotwą.

Perspektywy dla litewskiego sektora energetycznego pozostają dynamiczne, na co wskazują masowo zawierane listy intencyjne na kolejne inwestycje. W planach inwestorów znajdują się lądowe projekty wiatrowe o łącznej mocy 3,4 GW oraz instalacje słoneczne o potencjale 3,8 GW, z czego większość posiada już niezbędne pozwolenia budowlane, a znaczna część ma gotową dokumentację techniczną. Równie imponująco wyglądają zamierzenia dotyczące systemów magazynowania, gdzie zakontraktowano projekty o łącznej mocy 4,1 GW i pojemności 9,6 GWh. Aby utrzymać pozycję regionalnego lidera, litewskie władze przygotowują reformę taryf dynamicznych oraz wprowadzają udogodnienia dla największych odbiorców, w tym mechanizm rezerwacji sieci i pokrycie aż 90 proc. kosztów przyłączenia dużych projektów komercyjnych do państwowej infrastruktury przesyłowej.