Zdjęcie: Pixabay
22-11-2026 12:00
ArcelorMittal Krzywy Róg, największy ukraiński kombinat górniczo-hutniczy, wstrzymuje produkcję po serii rosyjskich ataków rakietowych. Od sierpnia do października Rosjanie przeprowadzili 19 ataków, w których zginęło 6 pracowników, a 28 zostało rannych. Firma uznała, że wznowienie działalności oznaczałoby zbyt duże zagrożenie dla załogi.
„Nie jesteśmy w stanie bezpiecznie wznowić pracy i ochronić pracowników przed kolejnymi atakami” – powiedział Mauro Longobardo, dyrektor generalny spółki. Część personelu pozostanie na miejscu, by zabezpieczać zakład i przygotować go do przyszłego uruchomienia. Koncern zapewnia, że nie zamierza wycofywać się z Ukrainy.
Wstrzymanie produkcji to poważny cios dla gospodarki kraju i samego Krzywego Rogu. Kombinat odpowiada za około 1 procent ukraińskiego PKB, zatrudnia około 16 tys. osób i zapewnia zamówienia licznym firmom współpracującym. W ubiegłym roku wyprodukował 1,7 mln ton stali, czyli niemal 23 proc. krajowej produkcji. Jest jednym z największych eksporterów i zakładem o pełnym cyklu produkcyjnym, obejmującym wydobycie rudy, produkcję koksu i stali oraz walcowanie. Wytwarza między innymi stal zbrojeniową i walcówkę wykorzystywaną do produkcji wyrobów metalowych. W ciągu 21 lat działalności zapłacił blisko 125 mld hrywien podatków. W pierwszych 9 miesiącach tego roku było to 6,7 mld hrywien, z czego 2,2 mld zasiliło budżety samorządów.
Mimo zatrzymania produkcji firma nadal musi ponosić koszty utrzymania zakładu, ochrony urządzeń, energii i wynagrodzeń, a także regulować część podatków. Szczególnie dotkliwy jest podatek gruntowy, który odpowiada za około jedną piątą dochodów budżetu Krzywego Rogu. Dostępny rządowy program „Punkt Oparcia” przewiduje dopłaty do wynagrodzeń firm poszkodowanych przez wojnę, ale tylko przez 3–6 miesięcy. W przypadku kombinatu, którego termin powrotu do pracy jest nieznany, takie wsparcie może okazać się niewystarczające. Przedstawiciele branży apelują o dodatkową pomoc finansową, ograniczenie obciążeń podatkowych i rozwiązania pozwalające utrzymać zatrudnienie.
Zagrożeniem jest również utrata prawa do odroczenia mobilizacji przez część pracowników. Obniżenie wynagrodzeń na czas przestoju może sprawić, że nie będą spełniać kryterium dochodowego, wynoszącego co najmniej 3 płace minimalne. Przedstawiciele przemysłu postulują więc utrzymanie statusu zakładu o krytycznym znaczeniu dla gospodarki i czasowe odstąpienie od wymogu dotyczącego wysokości pensji. Uważają, że zachowanie załogi jest konieczne do wznowienia produkcji. Przygotowanie wykwalifikowanego pracownika hutnictwa do samodzielnej pracy zajmuje bowiem 3–5 lat, a doświadczenie mistrzowskie zdobywa się przez dziesięciolecia. Szczególnie trudno będzie zastąpić specjalistów obsługujących baterie koksownicze, piece i instalacje energetyczne.
Skutki zamknięcia kombinatu odczują również dostawcy, podwykonawcy i firmy z branż powiązanych z hutnictwem. Zdaniem przedstawicieli sektora utrzymanie potencjału ArcelorMittal Krzywy Róg jest ważne nie tylko dla lokalnej gospodarki, ale także dla przyszłej odbudowy Ukrainy, która będzie potrzebować dużych ilości stali.