Królewiec: skazanie obrończyni praw człowieka

Adwokatka z Królewca Maria Boncler (Bontzler), o której wspominałem w czwartek, została skazana na 12 lat kolonii karnej  za zdradę stanu. Wyrok jest nieprawomocny. Obrona zapowiedziała apelację. Prokuratura domagała się dla 66-letniej prawniczki 15 lat więzienia. Na poczet kary zaliczono jej pobyt w areszcie. Boncler spędziła tam niemal 1,5 roku.

Według ustaleń rosyjskich organów ścigania w 2024 roku adwokatka miała nawiązać współpracę z przedstawicielem ukraińskiej służby bezpieczeństwa. Zarzucono jej gromadzenie i przekazywanie informacji o funkcjonariuszach odpowiedzialnych za wykrywanie i prowadzenie postępowań przeciwko osobom współpracującym z państwem uznawanym przez Rosję za nieprzyjazne. Chodziło również o informacje dotyczące spraw karnych, do których Boncler miała dostęp w związku z wykonywaniem zawodu. Służby twierdziły, że ich wykorzystanie mogło zaszkodzić bezpieczeństwu Rosji. Postępowanie operacyjne i śledztwo prowadził regionalny zarząd FSB w obwodzie królewieckim.

Proces odbywał się za zamkniętymi drzwiami z powodu tajemnicy państwowej. Jak informował projekt „Słowo obronie”, z rozpraw usunięto również samą Boncler, a następnie jej adwokatów. Spór dotyczył dostępu obrońców do materiałów objętych tajemnicą państwową. Prawniczka miała możliwość wygłoszenia ostatniego słowa podczas zamkniętego posiedzenia, jednak wcześniej zapowiedziała, że nie zamierza zabierać głosu w takim trybie ani uczestniczyć w ogłoszeniu wyroku.

W liście opublikowanym przez kanał „ZPCz” Boncler zakwestionowała przebieg postępowania i sposób zapewnienia jej obrony. Twierdziła, że przydzielona przez sąd adwokatka została ustanowiona wbrew jej sprzeciwowi, a wybrani przez nią obrońcy zostali odsunięci. „Sytuacja z sądem jest dość osobliwa – niby coś się dzieje, ale nie mam pojęcia co. Od dłuższego czasu uczestniczy w tym adwokat z urzędu; próbowałam zrezygnować z jej usług już po pierwszych dwóch rozprawach, ponieważ uległa szantażowi sądu. Formalnie odmówiłam wygłoszenia mowy końcowej na sali sądowej i nie zamierzam być obecna przy ogłaszaniu wyroku. Nie mam ochoty patrzeć na ich twarze.(...) Zamierzam domagać się od sądu umożliwienia mi wygłoszenia mowy końcowej podczas jawnej, publicznej rozprawy. W przeciwnym razie moje słowa byłyby całkowicie pozbawione sensu – nie mam najmniejszej ochoty kierować jakichkolwiek wypowiedzi do osób, które są ewidentnie moimi prześladowcami i oprawcami” – napisała. Dodała, że powierza swój los, jak ujęła to w liście, „najmiłosierniejszemu Obrońcy i najsprawiedliwszemu Sędziemu”.

Boncler twierdziła również, że warunki transportu i pobytu w sądzie były dla niej torturą. Według jej relacji wszystkie trzy posiedzenia, w których uczestniczyła, kończyły się wezwaniem pogotowia. Wcześniej obrona określała warunki przetrzymywania adwokatki jako „tortury” i twierdziła, że w takim stanie proces nie powinien się odbywać.