Perspektywy litewskiej kolei do 2050 roku

Wilno zaprezentowało strategiczne studium wykonalności, które po raz pierwszy w jednym dokumencie spaja całościową wizję rozwoju litewskiej sieci kolejowej do 2050 roku i lat późniejszych. Ogólnokrajowa analiza kosztów i korzyści wykazała, które kierunki rozbudowy infrastruktury przyniosą państwu największe zyski gospodarcze, społeczne oraz strategiczne.

Dokument uwzględnia wytyczne polityki transportowej Unii Europejskiej, prognozy wzrostu przewozów, cele środowiskowe oraz kluczowe wymogi mobilności wojskowej NATO. Ostateczne decyzje i konkretny harmonogram realizacji inwestycji mają zostać sformułowane pod koniec 2026 roku, po zakończeniu drugiego, bardziej szczegółowego etapu prac technologiczno-budżetowych.

Najważniejsza konkluzja płynąca z analizy wskazuje, że optymalnym scenariuszem dla Litwy jest stopniowa budowa torów o europejskim rozstawie 1435 mm przy jednoczesnym zachowaniu części dotychczasowej infrastruktury szerokotorowej (1520 mm). Całkowite przejście krajowej sieci na standard zachodni w najbliższych dekadach uznano za nieuzasadnione ekonomicznie. Szacuje się, że taka pełna migracja kosztowałaby aż 38 miliardów euro i wymagałaby co najmniej trzydziestu lat prac. W zamian państwo skupi się na budowie jednolitego korytarza europejskiego. Do 2050 roku fundamentem systemu ma stać się powstająca linia Rail Baltica (łącząca granicę polską i łotewską z odgałęzieniem do Wilna) oraz nowe, szybkie połączenia o rozstawie 1435 mm na trasach Kowno–Kłajpeda i Kowno–Wilno.

Nowa infrastruktura ma odpowiedzieć na prognozowany, aż czterokrotny wzrost liczby pasażerów – z obecnych 5 milionów do ponad 19 milionów rocznie w połowie wieku. Planowana jest m.in. nowa, prosta linia łącząca stolicę z wybrzeżem, biegnąca wzdłuż autostrady, która usprawni podróże oraz ułatwi ewentualną ewakuację ludności. W perspektywie po 2050 roku rozważane będzie także doprowadzenie odnóg kolejowych do kurortów i mniejszych ośrodków, takich jak Połąga czy Druskieniki.

Według progoz, ma nastąpić niemal dwukrotne zwiększenie przewozów towarowych, które mogą wzrosnąć do blisko 50 milionów ton rocznie. Kluczowym elementem tej układanki jest doprowadzenie europejskiego toru do portu w Kłajpedzie. Pozwoli to na transport ładunków w kierunku rynków zachodnich bez konieczności przeładunku, obniży koszty logistyczne i radykalnie podniesie konkurencyjność litewskiego węzła morskiego. Jednocześnie nowa magistrala do Kłajpedy stanie się istotnym elementem obronnym, gwarantującym szybki przerzut sił sojuszniczych i sprzętu wojskowego w regionie.