Litewsko-chińskie rozmowy o przywróceniu relacji

Według wczorajszych doniesień medialnych, Litwa rozważa wznowienie pełnych stosunków dyplomatycznych z Chinami, ale na razie nie zapadły żadne decyzje w tej sprawie. W trakcie wczorajszych rozmów w Wilnie przedstawiciele litewskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i chińskiej delegacji omówili możliwość przywrócenia wzajemnej reprezentacji dyplomatycznej w obu stolicach. 

Szef litewskiej dyplomacji Kęstutis Budrys zapowiedział kontynuowanie konsultacji i podkreślił, że resort analizuje różne warianty porozumienia. „Nie można dziś podjąć żadnych decyzji. Przygotowujemy różne opcje i warianty, zastanawiamy się, co można zrobić i jak można to zrealizować” – powiedział minister.

Przedstawiciele Chin spotkali się również z litewskimi parlamentarzystami, którzy opowiadają się za normalizacją relacji z Pekinem. Przy tym minister Budrys skrytykował organizowanie odrębnych kontaktów z chińską delegacją, argumentując, że utrudniają one prowadzenie spójnej polityki dyplomatycznej. Przypomniał, że wcześniej ostrzegał posłów przed takimi spotkaniami.

Budrys uważa jednak, że normalizacja relacji jest możliwa bez zmiany nazwy tajwańskiej placówki. Według doniesień portalu Delfi litewskie MSZ proponowało wcześniej jej przemianowanie w zamian za porozumienia gospodarcze. Tajwan oświadczył, że nie zamierza zmieniać nazwy przedstawicielstwa, na którą wcześniej zgodziły się obie strony.

Dyskusje o odbudowie relacji wywołały również spór o bezpieczeństwo. Były szef litewskiego Departamentu Bezpieczeństwa Państwa (VDD) Darius Jauniškis ostrzegał w 2024 r., że powrót do wymiany ambasadorów ułatwiłby chińskiemu wywiadowi prowadzenie działalności na Litwie. Budrys, który wcześniej był jego zastępcą, kwestionuje takie podejście.  „Przekonanie, że brak przedstawicielstwa dyplomatycznego czyni Litwę bezpieczniejszą, jest złudzeniem” – stwierdził. Jak dodał, w ostatnich latach wzrosły zależności gospodarcze i zagrożenia w niektórych obszarach, których nie można wiązać wyłącznie z obecnością chińskich dyplomatów.

W czasie rozmowy z liderką Ruchu Liberałów Viktoriją Čmilytė-Nielsen minister zapewniał, że Litwa nie musi wybierać między współpracą z państwami demokratycznymi a kontaktami z Pekinem. Parlamentarzystka zwracała uwagę, że Chiny są wskazywane w ocenach wywiadowczych jako zagrożenie dla Litwy i państw UE oraz strategiczny partner Rosji. Budrys opowiedział się za wykorzystaniem wszystkich dostępnych narzędzi dyplomatycznych i prowadzeniem rozmów także w trudnych sprawach.