Zdjęcie: Wikipedia
07-01-2026 08:14
Estońska koalicja rządząca rozpoczęła nowy rok od decyzji o uruchomieniu konsultacji w sprawie wyboru kandydata na prezydenta. Wybory głowy państwa zaplanowano na koniec lata 2026 roku, a rządzący deklarują, że ich celem jest przeprowadzenie wyboru w parlamencie, zgodnie z procedurą konstytucyjną.
Przedstawiciele koalicji zapowiadają, że debata nad kandydaturami powinna rozpocząć się już w lutym. Przewodniczący klubu parlamentarnego Eesti 200 Toomas Uibo podkreślił, że wybór prezydenta należy do kompetencji Riigikogu i dlatego, jak zaznaczył, „należy dążyć do szerokiej, merytorycznej dyskusji poprzedzającej decyzję”.
Wybór prezydenta przez parlament daje koalicji większy wpływ na obsadę urzędu. W przypadku niepowodzenia głosowania w Riigikogu decyzja trafiłaby do Kolegium Elektorów, w którym zasiadają również przedstawiciele samorządów, co znacząco zwiększałoby szanse kandydata popieranego przez Isamaę i Partię Centrum. Lider Isamaa Urmas Reinsalu zarzucił rządzącym, że dążą do narzucenia „posłusznego prezydenta”, który miałby bez sprzeciwu legitymizować politykę gabinetu. Przewodnicząca klubu Partii Reform Õnne Pillak odpowiedziała, że jej ugrupowanie będzie zabiegać o wybór prezydenta „silnego, kompetentnego i wyważonego, zwłaszcza w sprawach bezpieczeństwa i polityki zagranicznej”.
Żaden z polityków partyjnych nie wskazał konkretnych nazwisk potencjalnych kandydatów. W przestrzeni publicznej pojawia się możliwość reelekcji urzędującego prezydenta Alara Karisa, jednak Reinsalu oświadczył, że koalicja nie popiera tego rozwiązania, natomiast Pillak określiła te doniesienia jako spekulacje.
Do wyboru prezydenta w Riigikogu konieczne jest uzyskanie co najmniej 68 głosów. Taki wynik byłby możliwy jedynie przy wsparciu opozycyjnych socjaldemokratów oraz części posłów niezależnych. Zgodnie z harmonogramem, jeśli Riigikogu nie wybierze prezydenta latem 2026 roku, procedura zostanie przeniesiona na jesień i decyzję podejmie Kolegium Elektorów.
