Propozycja zmniejszenia liczby posłów w Saeimie

Na Łotwie ruszyła obywatelska zbiórka podpisów pod projektem ograniczenia liczby posłów w parlamencie ze 100 do 70. Autor propozycji domaga się nowelizacji piątego artykułu konstytucji oraz dostosowania ordynacji wyborczej tak, aby mandaty w okręgach były rozdzielane proporcjonalnie do nowej liczby parlamentarzystów, przy jednoczesnym zachowaniu demokratycznych zasad głosowania.

Kluczowym argumentem w dyskusji o zmniejszeniu liczby polityków jest demografia. W 1993 roku, gdy w kraju mieszkało około 2 milionów 600 tysięcy osób, w ławach poselskich zasiadało stu przedstawicieli. Tymczasem na początku 2026 roku liczba ludności skurczyła się do miliona 845 tysięcy, podczas gdy wielkość parlamentu pozostała niezmieniona. Zdaniem pomysłodawcy cięcia pozwolą zachować historyczną proporcję między liczbą obywateli a przypadającym na nich jednym politykiem.

Wśród głównych korzyści z wdrożenia reformy wymieniane jest podniesienie indywidualnej odpowiedzialności i widoczności deputowanych, ograniczenie rozdrobnienia politycznego oraz ułatwienie procesu budowania koalicji. Mniejszy parlament ma według zwolenników inicjatywy pracować sprawniej, a także precyzyjniej obsadzać komisje specjalistyczne ekspertami w danych dziedzinach, co mogłoby zacieśnić relacje z wyborcami w regionach.

Projekt podnosi również kwestię oszczędności finansowych dla budżetu państwa. Tegoroczny preliminarz wydatków parlamentarnych opiewa na ponad 40 milionów euro, z czego przeszło 30 milionów przeznaczono na uposażenia pracowników oraz samych posłów. Z wyliczeń inicjatora wynika, że rezygnacja z trzydziestu mandatów przyniosłaby samą redukcję podstawowych pensji rzędu półtora miliona euro rocznie, nie licząc dodatkowych oszczędności na funduszach płac asystentów oraz powiązanych świadczeniach.