Scenariusze integracji Mołdawii i Ukrainy z UE

Debata nad przyszłym kształtem rozszerzenia Unii Europejskiej nabiera tempa, a wśród państw członkowskich nie ma zgody co do dalszego kierunku zmian. Podczas szczytu Competitive Europe komisarz UE ds. rozszerzenia Marta Kos wskazała, że bez decyzji rządów państw członkowskich postęp w tej sprawie pozostaje niemożliwy. Podkreśliła, że obecne zasady wymagają przemyślenia, aby umożliwić przyjęcie nowych krajów do wspólnoty.

W Brukseli analizowane są trzy scenariusze: utrzymanie obecnych reguł, ich modyfikacja lub wprowadzenie modelu stopniowej integracji prowadzącej do pełnego członkostwa. Jak zaznaczyła Kos, pierwszy i trzeci wariant nie cieszą się poparciem państw członkowskich. Dodała jednocześnie, że choć reforma systemu jest możliwa, obecnie dyskusje koncentrują się na sposobach przyspieszenia procesu poprzez elementy etapowego włączania kandydatów.

Według informacji przekazywanych przez dyplomatów pojawiają się jednak poważne wątpliwości natury prawnej oraz obawy polityczne. Część państw obawia się, że nowi członkowie mogliby odchodzić od standardów demokratycznych i blokować działania Unii, podobnie jak miało to miejsce w przypadku Węgier. Jeden z rozmówców zaznaczył anonimowo, że propozycje Komisji mają ograniczone poparcie i „wspierają je tylko jedno lub dwa państwa”, co nie stanowi znaczącego sukcesu.

W kontekście Ukrainy widoczna jest szeroka aprobata dla jej przyszłego członkostwa, jednak jednocześnie niemal wszystkie kraje sprzeciwiają się przyspieszonemu przyjęciu bez zakończenia standardowej procedury negocjacyjnej. Wymóg jednomyślności dodatkowo komplikuje sytuację, zwłaszcza że Węgry blokują rozpoczęcie rozmów w ramach poszczególnych obszarów negocjacyjnych. Budapeszt argumentuje, że otwarcie negocjacji z Ukrainą mogłoby wciągnąć Unię w konflikt oraz obciążyć europejskich podatników.

Blokada ta wpływa również na Mołdawię, która prowadzi proces integracji obok Ukrainy. Mimo formalnego impasu oba kraje rozpoczęły już  konsultacje techniczne obejmujące wszystkie sześć obszarów negocjacyjnych. Obejmują one 33 rozdziały prawa unijnego, pogrupowane w bloki dotyczące m.in. podstawowych wartości, rynku wewnętrznego, relacji zewnętrznych, konkurencyjności, środowiska oraz polityki rolnej i spójności.