Ukraina wznowi tranzyt ropy przez "Przyjaźń"

Zakończenie prac naprawczych na uszkodzonym przez rosyjskie ataki odcinku rurociągu „Przyjaźń” stało się kluczowym argumentem w negocjacjach dotyczących odblokowania gigantycznego wsparcia finansowego dla Kijowa. Prezydent Wołodymyr Zełenski wprost powiązał przywrócenie sprawności infrastruktury przesyłowej z oczekiwaniem na finalizację unijnego pakietu pomocy o wartości 90 miliardów euro.

Decyzja ta, zatwierdzona przez Radę Europejską jeszcze w grudniu, przez długi czas pozostawała w zawieszeniu, jednak obecny przełom techniczny na trasie przesyłu surowców energetycznych ma przyspieszyć procesy decyzyjne w Brukseli. Zgodnie z aktualnymi założeniami, jeśli procedura zatwierdzenia pożyczki przebiegnie pomyślnie, pierwsza transza unijnych środków mogłaby trafić na Ukrainę na przełomie maja i czerwca 2026 roku.

Nadzieję na szybkie rozwiązanie problemu dała szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas, która zadeklarowała, że ostateczne porozumienie w sprawie pożyczki dla Ukrainy może zapaść w ciągu najbliższej doby. Impuls do działania wzmocniły zmiany na scenie politycznej na Węgrzech, co zdaniem Kallas znacząco wpłynęło na dynamikę rozmów wewnątrz Wspólnoty. Potwierdzają to doniesienia o gotowości Budapesztu i Bratysławy do poparcia unijnego kredytu oraz kolejnego, dwudziestego już pakietu sankcji wymierzonych w Rosję, co do tej pory było punktem spornym w relacjach z tymi sąsiadami.

Praktyczne wznowienie tranzytu ropy może nastąpić już w najbliższą środę w godzinach południowych. Węgierski koncern paliwowy MOL złożył już pierwsze zamówienie na przesył surowca, który ma trafić w równych proporcjach na rynek węgierski i słowacki. Zełenski podkreślił, że Ukraina wywiązała się ze swoich zobowiązań technicznych, co powinno otworzyć drogę nie tylko do wsparcia finansowego, ale i postępów w negocjacjach akcesyjnych. Jak zaznaczył ukraiński przywódca, jego kraj zrealizował już swoją część zadań dotyczącą początkowych etapów negocjacji o członkostwo w Unii Europejskiej.

Sytuacja na rurociągu „Przyjaźń” pozostaje jednak napięta ze względu na zapowiedzi strony rosyjskiej. Moskwa planuje od 1 maja wstrzymać tranzyt kazachskiej ropy płynącej tą drogą do Niemiec, co stawia Europę przed kolejnymi wyzwaniami w obszarze bezpieczeństwa energetycznego. W odpowiedzi na te działania prezydent Ukrainy wezwał do systematycznego zwiększania presji sankcyjnej oraz dalszej dywersyfikacji źródeł energii. Według Zełenskiego Europa musi ostatecznie uniezależnić się od dostawców, którzy dążą do jej osłabienia lub zniszczenia, traktując surowce jako narzędzie szantażu politycznego.