Dla carskich władz wrogiem był Polak katolik

Powołanie guberni chełmskiej było próbą stworzenia rosyjskiego Ulsteru w Królestwie Polskim. Hasła, które towarzyszyły utworzeniu tej jednostki administracyjnej, powracają również we współczesnej Rosji. Powstanie w 1912 r. guberni chełmskiej i wyłączenie jej z Królestwa Polskiego było – zdaniem historyka i politologa dr. Andrzeja Szabaciuka z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II – jednym z najważniejszych przejawów rusyfikacji ziem dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Ówczesna decyzja władz carskich przypominała politykę Wielkiej Brytanii wobec irlandzkiego Ulsteru. Ta jedna z czterech historycznych prowincji Irlandii, ze względu na znaczną liczbę ludności protestanckiej, pozostała w granicach Zjednoczonego Królestwa. Dla władz brytyjskich podstawowym wrogiem w Ulsterze był Irlandczyk katolik. Dla władz rosyjskich takim wrogiem był Polak katolik.

Artykuł Antoniego Radczenki na łamach "Kuriera Wileńskiego" - link do całości w źródle