Bronisław Piłsudski i jego badania - wystawa w Wilnie

Jak informuje "Kurier Wileński", Wilno stanie się w tym roku miejscem opowieści o spotkaniu odległych kultur i losach człowieka, który znalazł się między nimi. Z okazji 160. rocznicy urodzin Bronisława Piłsudskiego w Domu Historii zostanie otwarta międzynarodowa wystawa poświęcona zarówno jego działalności badawczej, jak i dziejom oraz współczesności ludu Ajnów z północnej Japonii. Ekspozycja zatytułowana „Człowiek między światami. Lud Ajnów z północnej Japonii i etnograf Bronisław Piłsudski” będzie pierwszym tego typu przedsięwzięciem na Litwie, prezentującym kulturę Ajnów w ujęciu historycznym i współczesnym.

Bronisław Piłsudski urodził się 2 listopada 1866 roku w Zułowie, na Litwie, jako starszy brat przyszłego marszałka Józefa Piłsudskiego. Po skazaniu w 1887 roku za udział w spisku przeciwko carowi Aleksandrowi III został zesłany na Sachalin, gdzie odbywał wieloletnią katorgę. To właśnie tam rozpoczął samodzielne badania nad kulturą rdzennych mieszkańców wyspy i regionu, dokumentując życie, język oraz wierzenia miejscowych Ajnów. Ajnowie zamieszkują dziś głównie wyspę Hokkaido. Przez dziesięciolecia byli marginalizowani i izolowani, co doprowadziło do niemal całkowitego zaniku ich języka i wielu elementów tradycji.

Po odzyskaniu wolności Piłsudski związał swoje życie z Ajnami także prywatnie, osiedlając się w południowej części Sachalina, w osadzie Ai. Zawarł tam małżeństwo z Shinhinchou, krewną ajnuskiego wodza Kimury Bafunke, z którą doczekał się dwojga dzieci. Jego nazwisko do dziś pozostaje rozpoznawalne zarówno wśród Ajnów, jak i w środowisku badaczy zajmujących się ludami regionu.

Wileńska wystawa, otwarta 4 lutego w Domu Historii przy ulicy Tadeusza Kościuszki 3 (Istorijų namai, T. Kosciuškos g. 3) będzie dostępna dla publiczności do 2 sierpnia 2026 roku. Projekt realizują wspólnie Muzeum Narodowe Litwy oraz Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, przy wsparciu Gminy Biratori w Japonii, Funduszu Japońskiego, Ministerstwa Kultury Republiki Litewskiej, Instytutu Polskiego w Wilnie, Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie.