Litwa: możliwe ograniczenie wjazdu do kraju artystów z Rosji i Białorusi

Litewskie władze rozważają zaostrzenie przepisów wobec artystów prowadzących działalność w Rosji i na Białorusi. Dyskusja nabrała tempa po inicjatywie mera Wilna Valdasa Benkunskasa, który zwrócił się do sejmowego Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony z propozycją ustawowego zakazu występów w kraju dla wykonawców aktywnych w tych państwach po rozpoczęciu przez Kreml pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 roku.

Minister kultury Vaida Aleknavičienė zapowiedziała, że popiera ten pomysł i jeszcze w tym tygodniu omówi go z Ministerstwem Spraw Zagranicznych. „Na piątek zaplanowaliśmy spotkanie z resortem spraw zagranicznych, aby przedyskutować tę kwestię, rozważyć możliwości i być może porozmawiać o konkretnych inicjatywach ustawodawczych oraz ograniczeniach, tak aby zostały one umocowane prawnie” – powiedziała minister. Dodała, że problem powraca co roku i same rekomendacje nie są wystarczające, dlatego – jak zaznaczyła – „należy podejść do tego poważniej i rozważyć uregulowanie sprawy w ustawie”.

Propozycja mera zakłada nowelizację ustawy o statusie prawnym cudzoziemców. Podstawą do odmowy wjazdu miałoby być prowadzenie publicznej działalności kulturalnej, rozrywkowej, komercyjnej lub innej w Rosji i na Białorusi po lutym 2022 roku. Benkunskas argumentuje, że organizatorzy wydarzeń kierują się zyskiem, dlatego potrzebne są rozwiązania na poziomie państwowym, które ograniczyłyby wpływ „miękkiej siły” wrogich państw na Litwie.

Do inicjatywy odniosła się również premier Inga Ruginiene, która wezwała mera do przedstawienia konkretnych propozycji legislacyjnych. „Na razie Valdas Benkunskas tylko mówi. Potrzebne są realne działania i zapewne przygotowanie projektu” – stwierdziła szefowa rządu. Zaznaczyła jednocześnie, że ewentualna debata powinna mieć szerszy charakter i nie dotyczyć wyłącznie piosenkarzy, lecz także aktorów, artystów czy przedsiębiorców. Podkreśliła, że odpowiednie służby już pracują aktywnie, a rząd jest gotów rozważyć dodatkowe środki, jeśli okażą się konieczne.

W ostatnim czasie Litwa korzystała już z obowiązujących przepisów. Minister spraw wewnętrznych Władysław Kondratowicz zakazał wjazdu raperowi Gii Pice, powołując się na regulację pozwalającą odmówić wjazdu cudzoziemcowi na okres do pięciu lat, jeśli istnieją poważne podstawy, by sądzić, że wspiera on działania państwa naruszającego normy prawa międzynarodowego. W listopadzie ubiegłego roku na czarną listę trafił także rosyjski raper Aliszer Morgenstern; jego skarga na decyzję została oddalona przez sąd. Warto zauważyć, że podobne ograniczenia wprowadziła już Mołdawia.