Deficyt handlowy zagraża białoruskiej walucie

Z opublikowanego raportu Narodowego Banku Białorusi wynika, że na początku roku całkowity dług zagraniczny brutto osiągnął poziom 38,3 miliarda dolarów, co oznacza wzrost o 3,5 miliarda dolarów w skali roku. Zmiana ta była napędzana głównie przez rosnące zobowiązania długoterminowe sektora rządowego oraz prywatnego, a także wzrost zadłużenia handlowego.
 
Choć dzięki wzrostowi produkcji stosunek długu do PKB spadł do poziomu 40,7%, to bank centralny alarmuje, że pogorszeniu uległy inne wskaźniki, w tym relacja zadłużenia do wypracowanego eksportu oraz udział zobowiązań krótkoterminowych. W strukturze walutowej długu wyraźnie dominuje rosyjska waluta, której udział wzrósł o 6,5 punktu procentowego, przekraczając barierę 41%. Dla porównania, udział dolara spadł do niespełna 35%, euro zmniejszył się do nieco ponad 7%, a chiński juan uplasował się na poziomie 7,1%.

Te zmiany nakładają się na trudną sytuację w wymianie handlowej, która generuje ryzyko dla krajowego rynku walutowego. W swoim rocznym raporcie analitycy banku centralnego wprost wskazują, że trwający od półtora roku głęboki deficyt handlowy generuje ryzyka dla stabilności krajowego rynku walutowego i zmusza do poszukiwania długoterminowych źródeł finansowania tych strat.  Sytuację pogorszyły zeszłoroczne wyniki, gdy gwałtowny napływ towarów z zagranicy przy jednoczesnym braku wzrostu eksportu wywindował deficyt handlowy do poziomu 6 miliardów dolarów. Sytuację finansową ratował jedynie sektor usług, który wygenerował nadwyżkę w wysokości 4,2 miliarda dolarów, oraz poprawa warunków cenowych na rynku ropy naftowej i nawozów potasowych pod koniec roku.

Najnowsze dane statystyczne za pierwsze pięć miesięcy bieżącego roku przynoszą jednak sygnały ożywienia, wykazując szybsze tempo wzrostu sprzedaży zagranicznej niż importu. Krajowy eksport towarów skoczył w tym okresie o 23%, osiągając wartość 19,5 miliarda dolarów, podczas gdy import zwiększył się o niespełna 19% do poziomu 21,7 miliarda dolarów. Głównym motorem poprawy tych wskaźników pozostaje wymiana handlowa z najbliższymi sąsiadami w ramach Wspólnoty Niepodległych Państw.

W tym regionie Białoruś odnotowała dodatnie saldo, które wzrosło półtorakrotnie, osiągając wartość ponad 1,1 miliarda dolarów. Zupełnie inaczej sytuacja wygląda w kontaktach handlowych z krajami spoza WNP – tam ujemny bilans pogłębił się o ponad 5%, przekraczając próg 3,3 miliarda dolarów.