Litwa obniża akcyzę na olej napędowy

Litewski parlament niemal jednogłośnie zdecydował o wprowadzeniu tymczasowej obniżki podatku akcyzowym na olej napędowy, reagując na destabilizację rynków paliwowych wywołaną konfliktem na Bliskim Wschodzie. Nowe przepisy, które poparło 98 posłów, mają obowiązywać do połowy czerwca 2026 roku i realnie obniżyć koszty tankowania dla konsumentów o około 6 centów na litrze.

Minister finansów Kristupas Vaitiekūnas podkreślił, że jest to wyraz solidarności państwa z obywatelami w obliczu szoku cenowego. Reforma zakłada redukcję stałej części stawki akcyzy z 500 do 450 euro za 1000 litrów standardowego paliwa oraz drastyczne cięcia dla sektora rolniczego, gdzie stawka spadła z 60 do 10 euro. Po doliczeniu komponentów środowiskowych i bezpieczeństwa, ostateczne opodatkowanie diesla wyniesie nieco ponad 503 euro, a paliwa rolniczego 35 euro za 1000 litrów. Podczas głosowania odrzucono postulaty opozycji, która domagała się głębszych obniżek, mogących zredukować ceny o 17 centów, jednak uznano je za zbyt ryzykowne dla stabilności finansów publicznych.

Litwa postawiła na model umiarkowanej interwencji, dystansując się od radykalnych rozwiązań stosowanych między innymi w Polsce. Według szefa resortu finansów, wprowadzenie sztywnych limitów cenowych oraz szerokich cięć podatkowych na wzór polski generowałoby dla litewskiego budżetu straty rzędu 40 milionów euro miesięcznie, co rocznie obciążyłoby skarb państwa kwotą pół miliarda euro. Vaitiekūnas wskazał na zróżnicowanie postaw w Europie.

Wprowadzenie ulg zbiega się w czasie z dużą zmiennością cen na stacjach, gdzie litr oleju napędowego kosztował ostatnio średnio 2,15 euro, przy rozpiętości cenowej od 2,06 do 2,30 euro. Chociaż Litewska Agencja Energetyczna odnotowała w ostatnich dniach symboliczne spadki cen zarówno diesla, jak i benzyny, ustawodawca uznał, że ustawowe obniżenie akcyzy jest niezbędne dla trwałego złagodzenia skutków kryzysu energetycznego. Nowe stawki mają pomóc w ustabilizowaniu sytuacji rynkowej do czasu, aż globalne łańcuchy dostaw surowców odzyskają pełną wydajność.