Mołdawia: następny spór z Naddniestrzem

Napięcie na linii Kiszyniów–Tyraspol znów wzrosło po utworzeniu w Naddniestrzu specjalnego funduszu socjalnego o nazwie „Razem”. Valeriu Kiveri, wicepremier Mołdawii ds. reintegracji, ostro skrytykował tę inicjatywę, określając ją mianem „akcji politycznej” i bezpośredniego skutku fatalnego zarządzania regionem przez grupę osób, która trzyma lokalną ludność jako zakładników. Według mołdawskich władz fundusz ten jest jedynie tymczasowym rozwiązaniem głębokich problemów, przed którymi stoi separatystyczna enklawa.

W odpowiedzi administracja w Tyraspolu oskarżyła Kiszyniów o hipokryzję i celowe wywoływanie niestabilności społecznej poprzez blokowanie środków należnych mieszkańcom regionu. Przedstawiciele Naddniestrza żądają od Mołdawii przelania na konto nowego funduszu ponad 28 milionów dolarów, które rzekomo zostały bezprawnie odebrane naddniestrzańskim podmiotom. Tyraspol twierdzi, że to właśnie działania Mołdawii zagrażają regularnym wypłatom emerytur i pensji, podczas gdy Kiszyniów niezmiennie stoi na stanowisku, że każda aktywność gospodarcza na wschodzie kraju musi bezwzględnie podlegać mołdawskiemu prawu podatkowemu i celnemu.

Sytuacja finansowa Naddniestrza stała się krytyczna na początku 2025 roku, co otwarcie przyznał szef tamtejszego rządu, Aleksandr Rozenberg. Załamanie gospodarcze jest wynikiem odcięcia dostaw gazu, komplikacji logistycznych oraz sankcji. W tej sytuacji głównym filarem finansowym regionu pozostaje holding „Sheriff”, kontrolowany przez Wiktora Guszana. Firma ta wpłaciła do funduszu „Razem” równowartość około 6 milionów dolarów, co wpisuje się w schemat prywatnego dotowania administracji przez Guszana, który już wcześniej przeznaczał miliony dolarów z osobistego budżetu na bieżące potrzeby Tyraspola.

Kiszyniów postrzega te rozpaczliwe próby ratowania budżetu jako dowód na konieczność pełnej, choć stopniowej reintegracji regionu z mołdawskim systemem gospodarczym. Mołdawskie Biuro Reintegracji odrzuca roszczenia finansowe Tyraspola, argumentując, że przestrzeganie norm handlowych i celnych Mołdawii jest jedynym legalnym sposobem na prowadzenie działalności biznesowej.