Polska, Ukraina i kraje bałtyckie chronią unijne fundusze

Ukraina, Polska oraz Litwa, Łotwa i Estonia, utworzyły regionalną platformę wymiany informacji poświęconą ściganiu przestępstw korupcyjnych związanych z wykorzystaniem pomocy z Unii Europejskiej. O inicjatywie, powstałej z inicjatywy strony litewskiej, poinformował dyrektor Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU) Semen Krywonos podczas podsumowania wyników prac NABU i Specjalnej Prokuratury Antykorupcyjnej (SAP) za pierwsze półrocze 2026 roku. Mechanizm ma umożliwić śledczym i prokuratorom błyskawiczny przepływ danych, wykrywanie schematów przestępczych oraz efektywniejsze zabezpieczanie unijnych funduszy.

Kluczowym priorytetem dla ukraińskich organów ścigania pozostaje jednak walka z korupcją w rodzimym sektorze obronnym. Krywonos podkreślił, że nielegalne procedery bezpośrednio podważają zdolności obronne państwa. Jednym z najbardziej niebezpiecznych zjawisk jest tajne przejmowanie udziałów w firmach dostarczających uzbrojenie przez wpływowych urzędników, parlamentarzystów i funkcjonariuszy służb. Choć kontrakty opiewają na nowoczesny sprzęt i na pierwszy rzut oka wyglądają legalnie, ustawiane procedury całkowicie niszczą rynkową konkurencję.

Rozpracowywanie tego typu schematów wymaga ogromnych nakładów pracy, w tym śledzenia tysięcy zagranicznych transakcji finansowych w celu ustalenia rzeczywistych beneficjentów końcowych. Szef NABU wskazał, że korupcja prowadzi do paraliżu aparatu państwowego, co przekłada się m.in. na opóźnienia w budowie schronów czy zabezpieczaniu infrastruktury energetycznej. Zwrócił przy tym uwagę, że same organy ścigania nie są w stanie wyeliminować tego problemu bez systemowych zmian w samym resorcie obrony.

Sygnałem przełomu jest fakt, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy ukraińskie Ministerstwo Obrony  po raz pierwszy oficjalnie zwróciło się do NABU o przeprowadzenie kompleksowej analizy ryzyk korupcyjnych. Jak zaznaczył szef SAP Oleksandr Klymenko, same wyroki sądowe nie wystarczą do poprawy sytuacji. Kluczowe jest wprowadzenie przez ministerstwo twardych rozwiązań administracyjnych – w tym w pełni przejrzystych przetargów, które wyłonią dostawców oferujących sprzęt najwyższej jakości po uczciwych cenach.