Prezydent Łotwy o wyzwaniach bezpieczeństwa

Światowy porządek międzynarodowy ulega gwałtownym zmianom, a konsekwencje tego procesu są szczególnie dotkliwe dla mniejszych państw. W ocenie prezydenta Łotwy Edgarsa Rinkēvičsa właśnie w takim momencie kluczowe staje się wypracowanie własnej strategii przetrwania i współpracy, ponieważ – jak zaznaczył – „to, co kiedyś było oczywiste, dziś przestaje być zrozumiałe”, a kierunek globalnych przemian pozostaje niepewny. Jego wystąpienie zostało opublikowane z okazji 105 rocznicy międzynarodowego uznania państwa łotewskiego.

Prezydent Łotwy zwrócił uwagę, że we współczesnych relacjach międzynarodowych coraz częściej dominuje logika stref wpływów i doraźnych korzyści, a dialog między państwami zaczyna przypominać negocjacje handlowe. W takich warunkach, jak podkreślił, podstawowym interesem Łotwy pozostaje obrona niepodległości i wolności, rozwój dobrobytu społeczeństwa oraz ochrona tożsamości narodowej, którym podporządkowane są wszystkie pozostałe cele polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

Rinkēvičs potwierdził, że członkostwo w Unii Europejskiej i NATO nadal wzmacnia bezpieczeństwo i rozwój kraju, jednocześnie zauważając narastające różnice zdań w gronie sojuszników. „Musimy dalej budować, a nie burzyć mosty zaufania i współpracy” – zaznaczył, przyznając, że przyszłość przyniesie więcej trudnych dylematów i decyzji obarczonych sprzecznymi interesami. W tym kontekście wskazał na znaczenie zacieśniania współpracy państw nordyckich i bałtyckich, Polski oraz Niemiec w ramach bezpieczeństwa regionu Morza Bałtyckiego, a także na rolę Wielkiej Brytanii, Kanady i struktur NATO obecnych na Łotwie.

Istotnym elementem łotewskiej polityki bezpieczeństwa pozostaje dalsze wsparcie dla Ukrainy. Prezydent podkreślił, że nie jest to jednostronna pomoc, lecz „współpraca dwukierunkowa”, ponieważ Ukraina zdobyła unikalne doświadczenie wojskowe i stała się jednym z najsilniejszych militarnie państw Europy. „Twierdzenie, że obrona Ukrainy jest również naszą obroną, nie jest retoryką, lecz faktem” – stwierdził, dodając, że po zakończeniu wojny szybka integracja Ukrainy z UE leży w interesie całej Europy i może znacząco wzmocnić jej potencjał obronny.

Odnosząc się do relacji transatlantyckich, Rinkēvičs wyraził wdzięczność Stanom Zjednoczonym i Kanadzie za wieloletnie wsparcie polityczne i wojskowe, podkreślając jednocześnie, że Łotwa nie może biernie czekać na decyzje mocarstw. „Musimy sami wzmacniać swoje zdolności i być obecni przy stole negocjacyjnym” – zaznaczył. W jego ocenie kluczowe jest także przezwyciężenie historycznej traumy z 1940 roku i budowanie wiary we własne możliwości, ponieważ – jak podsumował – sojusznicy pomogą tym, którzy są gotowi bronić własnego państwa.