Szczegóły porozumienia mołdawsko-ukraińskiego o bezpieczeństwie

Wczoraj mołdawski rząd opublikował pełny tekst porozumienia z Ukrainą o współpracy wojskowo-technicznej. Umowa podpisana 26 października w Kijowie została wcześniej przedstawiona w projekcie ustawy ratyfikacyjnej, bez udostępnienia jego pełnej treści. Teraz wiadomo już więcej, jakich dziedzin dotyczy współpraca.

Część umowy przewiduje wymianę technologii i doświadczeń w zakresie modernizacji, napraw oraz obsługi uzbrojenia i sprzętu wojskowego. Oba kraje mają współpracować także przy rozwoju systemów łączności, informatyki, logistyki wojskowej, szkoleniu specjalistów i badaniach nad nowymi rozwiązaniami obronnymi. Osobne miejsce poświęcono cyberbezpieczeństwu, ochronie krytycznych obiektów oraz technologiom wykrywania i zwalczania zagrożeń w przestrzeni powietrznej. Mołdawia jest szczególnie zainteresowana ukraińskimi systemami przechwytywania dronów, sprawdzonymi w warunkach wojennych.

Porozumienie umożliwia również współpracę w zakresie zabezpieczenia medycznego, ochrony przed zagrożeniami chemicznymi, biologicznymi i radiologicznymi oraz przekazywania sprzętu niebojowego, takiego jak karetki, pojazdy specjalistyczne czy bezzałogowce niewykorzystywane do walki. Przewidziano też wspólne działania podczas katastrof i kryzysów humanitarnych. Umowa nie zawiera jednak wykazu uzbrojenia przeznaczonego do przekazania, konkretnych zamówień ani planów wspólnej produkcji sprzętu. Nie określa również wartości ani terminów ewentualnych przedsięwzięć.

Istotne ograniczenia dotyczą wykorzystania rezultatów współpracy. Umowa określa ją jako konsultacyjną, analityczną i informacyjną. Wyklucza możliwość wykorzystywania jej do bezpośredniego lub pośredniego wspierania operacji wojskowych, a także do celów ofensywnych. Nie stanowi zobowiązania Mołdawii do dostarczania Ukrainie broni, naprawiania jej sprzętu na potrzeby wojny czy uczestniczenia w produkcji uzbrojenia. Podkreślono w przekazie medialnym, iż umowa nie daje również podstaw do rozmieszczenia obcych wojsk na mołdawskim terytorium.

W osobnym artykule zapisano, że współpraca nie może naruszać konstytucyjnego statusu neutralności Mołdawii. Jak zauważyły przy tym media, rząd odrzuca zarzuty opozycyjnej Partii Socjalistów, która uznała porozumienie za zagrożenie dla tej zasady. Premier Vasile Tofan argumentował, że dokument nie jest umową o bezpieczeństwie, a współpraca obronna nie oznacza rezygnacji z neutralności. Ministerstwo obrony powołało się przy tym na orzeczenie Sądu Konstytucyjnego z 2017 roku, zgodnie z którym neutralność nie pozbawia państwa prawa do podejmowania działań na rzecz własnej obrony.

Koszty mają być pokrywane z budżetu mołdawskiego ministerstwa obrony, w ramach przyznawanych mu środków. Porozumienie ma obowiązywać przez 5 lat, z możliwością automatycznego przedłużania. Rząd Mołdawii ma rozpatrzyć projekt jego ratyfikacji 12 listopada, po czym dokument powinien trafić do parlamentu. Wejdzie w życie dopiero po zakończeniu procedur w obu krajach i wzajemnym powiadomieniu o tym drogą dyplomatyczną.