Ukraińskie hutnictwo na krawędzi upadku

Jak informuje "Ekonomiczna Prawda", rosyjskie wojska zmieniły taktykę, przechodząc od incydentalnych ataków na obiekty wojskowe do planowego zniszczenia ukraińskiego przemysłu. Zmianę strategii potwierdza seria zmasowanych uderzeń rakietowych na kluczowe przedsiębiorstwa przemysłu ciężkiego, w tym na hutę Zaporóżstal należącą do grupy Metinvest oraz kombinat ArcelorMittal w Krzywym Rogu. Skoordynowane naloty z użyciem broni balistycznej doprowadziły do całkowitego wstrzymania produkcji w największych zakładach hutniczych, stanowiących fundament ukraińskiej gospodarki oraz główne źródło wpływów dewizowych kraju.

Fala nalotów przybrała na sile w sierpniu i wrześniu, kiedy celami ataku stały się m.in. huty Zaporóżstal, Kametstal, ArcelorMittal w Krzywym Rogu oraz Dnieprowski Zakład Hutniczy. Tylko na dwa pierwsze zakłady spadły 22 rakiety balistyczne, z czego 17 uderzyło w obiekt w Zaporożu, niszcząc urządzenia, wielkie piece, węzły energetyczne i instalacje kolejowe. W wyniku ostrzałów zginęło 13 pracowników Metinvestu, a 55 zostało rannych. Śmierć ponieśli również robotnicy huty w Krzywym Rogu oraz zakładu w Kamieńskiem. Zbrojne uderzenia ponawiano nawet na obiekty, które po wcześniejszych uszkodzeniach wyłączono już z eksploatacji.

Wszystkie zaatakowane huty, wytwarzające wyroby wyłącznie na potrzeby cywilne, musiały całkowicie wstrzymać pracę, a straty szacowane są na dziesiątki milionów dolarów. Paraliż ukraińskich zakładów odbija się również na zagranicznych zakładach hutniczych, m.in. w Bułgarii i Rumunii, które zostały odcięte od dostaw półproduktów. „To systemowy terror przeciwko ukraińskiemu przemysłowi i ludziom. Powtórne uderzenia w zatrzymany zakład to próba uniemożliwienia jego odbudowy i powrotu do pracy” – oświadczył Oleksandr Myronenko, dyrektor operacyjny grupy Metinvest.

Paraliż ciężkiej gałęzi przemysłu wywołał najpoważniejszy kryzys gospodarczy od momentu odzyskania przez Ukrainę niepodległości. W sierpniu produkcja stali spadła o 57,3% w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego, surówki o 65,6%, a wyrobów walcowanych o 57,4%. W efekcie Ukraina przekształca się z eksportera w importera stali, co zmusza kraj do zużywania rezerw walutowych na zakup surowców z Turcji, Chin czy Unii Europejskiej. „Tracimy wpływy dewizowe i jesteśmy zmuszeni do uszczuplania rezerw na zakup zagranicznego metalu, co istotnie pogorszy bilans handlowy” – wyjaśnił Denys Sakva, starszy analityk Dragon Capital.

Zamknięcie hut oznacza również katastrofę finansową dla miast przyfrontowych, takich jak Zaporoże, czy Krzywy Róg. Huty te były głównymi pracodawcami dającymi zatrudnienie setkom tysięcy ludzi oraz dostarczycielami dochodów podatkowych. Tylko w 2025 roku ArcelorMittal w Krzywym Rogu wpłacił do budżetu 8,5 mld hrywien, Zaporóżstal około 4 mld hrywien, a Kametstal prawie 2 mld hrywien. Narastające straty finansowe dotykają też same koncerny – w pierwszym półroczu 2026 roku Metinvest odnotował 202 mln dolarów straty.

Odbudowa zniszczonych zakładów pozostaje niemożliwa bez skutecznej ochrony przeciwlotniczej, gdyż każda próba wznowienia produkcji stwarza ryzyko kolejnych ataków. Eksperci wskazują, że uratowanie sektora wymaga kompleksowych działań rządu, w tym pozyskania międzynarodowych środków na modernizację, odblokowania logistyki morskiej oraz wynegocjowania z Unią Europejską zniesienia limitów eksportowych i opłat CBAM. „Takiego połączenia negatywnych czynników nie było nawet na początku pełnoskalowej wojny” – ocenił Stanislav Zinczenko, dyrektor centrum GMK Center.