Wspólny apel estońskiej i litewskiej opozycji do USA

Liderzy konserwatywnych partii z Litwy i Estonii podjęli wspólną inicjatywę skierowaną do władz amerykańskiej Partii Republikańskiej, przedstawiając im 12-punktowy program o nazwie „Bałtycko-Amerykańska Wiosna”. Laurynas Kasčiūnas, szef Związku Ojczyzny – Litewskich Chrześcijańskich Demokratów, oraz Urmas Reinsalu, lider estońskiego ugrupowania Isamaa, przesłali oficjalny list do przewodniczącego Komitetu Republikanów Joe Grutersa.

Projekt, zbiegający się w czasie z przygotowaniami do obchodów 250-lecia niepodległości USA, ma nadać zupełnie nowy impuls relacjom transatlantyckim w obliczu zmieniającej się architektury bezpieczeństwa. Kluczowym elementem propozycji jest apel do Waszyngtonu o zagwarantowanie stałej obecności militarnej na wschodniej flance NATO poprzez ulokowanie w regionie sił rotacyjnych na poziomie brygady.

Aby przekonać amerykańskich partnerów do tego kroku, politycy zadeklarowali, że ich państwa wezmą na siebie pełny ciężar finansowy związany ze stacjonowaniem wojska. „Państwa zobowiązują się do całkowitego sfinansowania wszelkich wydatków związanych z rozmieszczeniem żołnierzy USA na swoich terytoriach, w tym utrzymania infrastruktury, paliwa, wyżywienia, opieki medycznej oraz wszelkich innych świadczeń” – wskazał w dokumencie Kasčiūnas. W opinii autorów stały kontyngent stanowi najważniejszy czynnik odstraszający, co staje się kluczowe po tym, jak ponad tysiąc amerykańskich żołnierzy opuściło niedawno Litwę w ramach rewizji dyslokacji sił zbrojnych prowadzonej przez Waszyngton. Oprócz obecności jednostek lądowych, propozycja zakłada rozwijanie wspólnych projektów w obszarze odstraszania nuklearnego oraz prowadzenie skoordynowanych zakupów uzbrojenia.

Przesłany do USA program przewiduje również głęboką integrację instytucjonalną, gospodarczą i medialną między Ameryką Północną a regionem bałtyckim. Konserwatyści postulują powołanie w Waszyngtonie wspólnego, prawicowego think tanku, uruchomienie Bałtycko-Amerykańskiej Izby Handlowej oraz otwarcie nowych centrów medialnych za oceanem. Plan zakłada także organizację regularnych, corocznych szczytów dyplomatycznych, które odbywałyby się naprzemiennie w różnych stanach USA i w krajach bałtyckich. Działania te stanowią bezpośrednie rozwinięcie memorandum o współpracy w sferze obronnej i energetycznej, które obie partie podpisały pod koniec maja w Tallinnie.

W przesłanych materiałach politycy jednoznacznie sprzeciwiają się działaniom obecnych koalicji rządowych na Litwie i w Estonii. Zarzucają im próby przeforsowania zmian w prawie, które mają na celu polityczne podporządkowanie i przejęcie kontroli nad niezależnymi mediami publicznymi