Kryzys na ukraińskich torach

Ukraiński sektor logistyczny stoi w obliczu kryzysu taboru kolejowego, który może znacznie spowolnić powojenną odbudowę kraju. Jeśli dotychczasowe przepisy nie zostaną zrewidowane, do 2031 roku z tamtejszych torów zniknie około 25 tysięcy wagonów towarowych. Przedstawiciele branży transportowej alarmują, że tak wielkich strat nie da się w żaden sposób zrekompensować.

Krajowe przedsiębiorstwa, funkcjonujące obecnie w trybie przetrwania, nie dysponują wolnymi środkami na zakup nowych wagonów, a inwestycje w tabor nie stanowią w obecnych realiach priorytetu dla biznesu. Sytuację pogarsza fakt, że z powodu trwającego konfliktu Kijów został całkowicie odcięty od możliwości ratowania się dzierżawą wagonów z państw korzystających z szerokiego rozstawu szyn – przede wszystkim z Rosji i Białorusi, ale także z Kazachstanu.

U źródeł problemu leży decyzja Ministerstwa Infrastruktury z listopada 2021 roku, wprowadzona jeszcze w zupełnie innych realiach gospodarczych, na mocy której o wycofaniu wagonu z eksploatacji decyduje wyłącznie jego wiek kalendarzowy. Choć po wybuchu wojny wdrożenie tych przepisów zawieszono, pod koniec lutego bieżącego roku Sąd Najwyższy utrzymał w mocy kontrowersyjny dekret, ignorując ostrzeżenia przedsiębiorców. Przeciwko takiemu rozwiązaniu protestuje Federacja Pracodawców Transportu Ukrainy oraz Europejskie Stowarzyszenie Biznesu. Sygnatariusze apeli domagają się, aby jedynym kryterium dopuszczenia pojazdów do ruchu był ich realny stan techniczny, weryfikowany podczas regularnych przeglądów, a nie data produkcji.

Przedstawiciele ukraińskiego biznesu zwracają uwagę, że uparte trzymanie się kryterium wiekowego stawia kraj w pozycji outsidera na arenie międzynarodowej i stoi w sprzeczności z deklarowaną integracją z Zachodem. „Ukraina dąży do maksymalnej integracji z Unią Europejską, ale w samej UE nie ma normy dotyczącej granicznego okresu eksploatacji w odniesieniu do roku produkcji wagonów” – zauważył Wołodymyr Husak, dyrektor generalny Federacji Pracodawców Transportu Ukrainy. Ekspert przypomina, że administracyjne złomowanie sprawnego taboru w dobie kryzysu będzie kolejnym potężnym uderzeniem w ukraińską gospodarkę, podczas gdy na całym świecie to właśnie kondycja techniczna, a nie metryka, decyduje o przydatności pojazdów szynowych.