Litwa: wraca sprawa tajnych więzień CIA

Jak informuje "Kurier Wileński", sprawa domniemanego tajnego więzienia CIA na Litwie z lat 2005–2006 po raz kolejny wywołała polityczne emocje. Bezpośrednim impulsem do wznowienia dyskusji stał się wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, który przyznał Saudyjczykowi Abdowi Al Rahimowi Husseinowi Al-Nashiriemu 30 tysięcy euro odszkodowania za nielegalne przetrzymywanie.

Mimo że to już trzecie tego typu orzeczenie strasburskiego trybunału, prezydent Gitanas Nausėda oraz premier Mindaugas Sinkevičius sceptycznie podchodzą do pomysłu ponownego zbadania sprawy. Przedstawiciele władz podważają sam fakt istnienia takiego obiektu i powołują się na dotychczasowe ustalenia organów ścigania. Wszczęcia nowego postępowania odmówili również kontrolerzy wywiadu, tłumacząc to brakiem nowych dowodów.

Powrotu do sprawy stanowczo domaga się jednak część opozycji oraz szef dyplomacji Kęstutis Budrys. Przewodnicząca Ruchu Liberałów Viktorija Čmilytė-Nielsen uznała za niedopuszczalny fakt, że państwo wypłaca kolejne zadośćuczynienia bez jednoznacznego wyjaśnienia sytuacji. Z kolei minister spraw zagranicznych Kęstutis Budrys podkreślił: „Uważam, że odpowiedź na to pytanie jest kwestią honoru Litwy. Nie mamy prawa pozostawić tej sprawy niewyjaśnionej, ponieważ jej tuszowanie rzuca cień na wszystkich, którzy pełnią lub pełnili jakiekolwiek funkcje w państwie - niezależnie od tego, czy sprawowali je w przeszłości, czy sprawują je obecnie”.

W ocenie politologa i historyka dr. Šarūnasa Liekisa kluczową kwestią pozostaje ustalenie odbiorców amerykańskich pieniędzy. Zdaniem eksperta wyjaśnieniem sprawy powinna zająć się prokuratura, która formalnie kontynuuje śledztwo dotyczące nielegalnego przewozu ludzi. Działania litewskich śledczych natrafiają jednak na opór ze strony USA – rzecznik prasowa Prokuratury Generalnej Elena Martinonienė poinformowała: „Litewska prokuratura kilkakrotnie zwracała się do Stanów Zjednoczonych z prośbą o przekazanie dodatkowych informacji dotyczących domniemanego przetrzymywania osób na Litwie lub ich transportowania przez terytorium kraju, jednak z Departamentu Sprawiedliwości USA otrzymano odpowiedzi, że Stany Zjednoczone nie mają możliwości uzyskania żądanych informacji ani realizacji wniosków o pomoc prawną”.