Białoruś: nowe przepisy represyjne Łukaszenki

Łukaszenka podpisał nowelizację przepisów wprowadzającą do białoruskiego systemu prawnego szereg nowych wykroczeń. Kluczową zmianą jest wdrożenie do Kodeksu wykroczeń artykułu, który uderza w rozpowszechnianie informacji dotyczących sfery seksualnej oraz światopoglądowej. Nowe prawo przewiduje kary finansowe za działania określone jako propaganda relacji homoseksualnych, zmiany płci, pedofilii, a także bezdzietności. Kary za te czyny są zróżnicowane i zależą od statusu sprawcy, przy czym najwyższe kary przewidziano dla osób prawnych, u których grzywny mogą sięgać nawet 150 kwot bazowych.

Szczególnie ostro traktowane będą przypadki, w których z zakazanymi treściami zapoznają się osoby niepełnoletnie. W takich sytuacjach, poza wysokimi karami pieniężnymi, ustawodawca przewidział możliwość nałożenia aresztu administracyjnego lub skierowania do prac społecznych. Nowelizacja ta wzbudziła sprzeciw niezależnych ekspertów ONZ monitorujących sytuację na Białorusi. W ich ocenie wprowadzone zmiany dotyczące społeczności LGBT stanowią element szerszej polityki represji stosowanej przez tamtejszy aparat państwowy.

Reforma prawna obejmuje również ścisłą kontrolę aktywności obywateli na arenie międzynarodowej. Wprowadzono odpowiedzialność za reprezentowanie Białorusi bez wymaganej zgody władz, co dotyczy między innymi startów w zawodach sportowych. Za złamanie tych procedur grożą dotkliwe kary, które w przypadku podmiotów prawnych mogą wynieść nawet 1000 kwot bazowych. Jednocześnie nowe przepisy regulują kwestie operacji na zasobach cyfrowych, standardy świadczenia usług telekomunikacyjnych oraz zasady zakupu służbowych pojazdów osobowych.

Oficjalny komunikat podkreśla z kolei prewencyjny i wychowawczy charakter zmian wobec młodzieży. Wprowadzono dedykowany rozdział określający zasady stosowania środków oddziaływania na osoby nieletnie oraz rozszerzono przesłanki pozwalające na odstąpienie od wymierzenia kary, na przykład w sytuacji naprawienia szkód środowiskowych. W sferze proceduralnej nowelizacja, obejmująca łącznie około 150 artykułów, dopuszcza składanie skarg na urzędników drogą elektroniczną oraz umożliwia rozpatrywanie części spraw pod nieobecność strony na jej pisemny wniosek.