Deklaracja współpracy medycznej państw bałtyckich

Litwa, Łotwa i Estonia zintegrowały cywilne systemy ochrony zdrowia z ogólną architekturą obronną regionu, podpisując w Wilnie historyczną deklarację o współpracy strategicznej. Porozumienie zawarte przez ministrów zdrowia trzech państw ma na celu przygotowanie placówek medycznych do sprawnego działania w warunkach kryzysów oraz konfliktów zbrojnych. Porozumienie oficjalnie uznaje cywilną medycynę za kluczowy filar bezpieczeństwa narodowego, niezbędny do wsparcia sił zbrojnych w sytuacjach zagrożenia.

Wspólne stanowisko państw bałtyckich wynika z ich położenia na wschodniej flance NATO, co czyni je pierwszą linią obrony przed zagrożeniami geopolitycznymi i hybrydowymi. Sygnatariusze wskazali, że w przypadku wojny to właśnie cywilne szpitale przyjmą na siebie główny ciężar ratowania masowej liczby rannych. Marija Jakubauskienė, litewska minister zdrowia, podkreśliła podczas uroczystości, że budowanie odporności systemu nie jest projektem jednorazowym, lecz ciągłym procesem adaptacji do zmieniającej się rzeczywistości: „Cywilna służba zdrowia jest filarem bezpieczeństwa narodowego i nieodłącznym elementem wsparcia sił zbrojnych” – oświadczyła.

Zgodnie z zapisami deklaracji, kraje te zacieśnią współpracę w trzech kluczowych obszarach: wspólnym planowaniu operacyjnym, wdrażaniu regionalnych programów szkoleniowych dla personelu medycznego oraz koordynowaniu rezerw materiałowych. Planowane są również wspólne zamówienia publiczne, które mają zoptymalizować koszty i zagwarantować odporność łańcuchów dostaw leków, sprzętu oraz krwi. Ważnym elementem porozumienia jest także cyberbezpieczeństwo i ochrona kanałów wymiany informacji o potencjale szpitali, co ma zapobiec paraliżowi decyzyjnemu podczas ewentualnych ataków.

Dzięki tej inicjatywie region bałtycki ma stać się europejskim liderem w praktycznej integracji sektora medycznego z systemem dowodzenia i zarządzania kryzysowego. Projekt „Resilient Medicine 2026”, wspierany przez międzynarodowych ekspertów z Ukrainy i Izraela oraz struktury unijnego mechanizmu rescEU, zakłada stworzenie spójnej i nieprzerwanej linii pomocy medycznej. Ostatecznym celem porozumienia jest wypracowanie mechanizmów, które pozwolą na zachowanie pełnej wydolności służby zdrowia nawet w obliczu najbardziej drastycznych scenariuszy wojennych.