Litewski rząd chce normalizacji stosunków z Chinami

Chińskie władze zareagowały na niedawną krytyczną ocenę litewskiej polityki wobec Tajwanu, sformułowaną przez premier Ingę Ruginienė. Pekin sygnalizuje gotowość do rozmów, choć relacje dyplomatyczne między oboma krajami pozostają zamrożone od kilku lat. Sprawa dotyczy decyzji Wilna z 2021 roku o otwarciu przedstawicielstwa Tajwanu, co wywołało ostry sprzeciw Chin.

Podczas konferencji prasowej przedstawiciel chińskiego ministerstwa spraw zagranicznych Lin Jian podkreślił, że możliwość dialogu wciąż istnieje. Dyplomata stwierdził, że „drzwi komunikacji między Chinami a Litwą pozostają otwarte”. Wypowiedź ta padła w odpowiedzi na słowa litewskiej premier, która uznała wcześniejsze działania Wilna za polityczny błąd wynikający z braku koordynacji z partnerami międzynarodowymi.

Ruginienė zwracała uwagę, że w innych państwach europejskich funkcjonują przedstawicielstwa Tajwanu, lecz pod nazwą „Przedstawicielstwo Tajpej”, co nie prowadziło do zerwania relacji z Pekinem. Jej zdaniem Litwa obrała inną drogę i zapłaciła za to cenę. „Litwa sama wyskoczyła przed szereg i przegrała” – oceniła, dodając, że wybór nazwy był „ogromnym błędem”. Zauważyła przy tym, że od połowy maja ubiegłego roku w Wilnie nie ma akredytowanych chińskich dyplomatów ani personelu.

Szefowa rządu przekonywała również, że litewskie władze błędnie zakładały, iż jednostronna inicjatywa zostanie doceniona przez społeczność międzynarodową. „Wydawało nam się, że jeśli zrobimy coś pierwsi, świat to doceni. Spróbowaliśmy, mamy przedstawicielstwo Tajwanu, ale świat tego nie docenił” – mówiła. Jej zdaniem skuteczniejszym podejściem wobec Chin jest wspólna linia całej Unii Europejskiej.

Dążenie do przywrócenia relacji dyplomatycznych z Pekinem do poziomu porównywalnego z innymi państwami UE znalazło się w umowie koalicyjnej i programie obecnego rządu. W czerwcu były premier Gintautas Paluckas informował, że Litwa przekazała Chinom propozycję normalizacji stosunków, na którą do tej pory nie otrzymała odpowiedzi. Ruginienė mówiła o „małych pierwszych krokach” i trwającej korespondencji z Pekinem, podkreślając konieczność uzgadniania działań z Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi. Ostrożność w tej sprawie akcentuje także prezydent Gitanas Nausėda, który ostrzega przed ryzykiem zbyt bliskiej współpracy z komunistycznymi Chinami, wskazując, że władze w Pekinie są, podobnie jak w przypadku Białorusi, „współodpowiedzialne za działania Rosji na Ukrainie”.