Litwa: nowa propozycja sankcji wobec Rosjan i Białorusinów

Litewskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych złożyło poprawiony projekt zmian w ustawie o sankcjach krajowych, który ma ograniczyć możliwość prowadzenia działalności  w kraju przez przedstawicieli kultury, nauki, edukacji, sportu i rozrywki z Rosji i Białorusi, popierających agresję przeciwko Ukrainie. Zakaz ma obejmować osoby i organizacje, które prowadziły działalność na okupowanych przez Rosję terytoriach Ukrainy, bezpośrednio lub pośrednio wspierały wojnę.

Litewska ustawa o środkach ograniczających obowiązuje od 2023 roku i służy m.in. ograniczaniu praw obywateli Rosji i Białorusi w związku z ich rolą w agresji przeciwko Ukrainie. Dotychczas Litwa podejmowała indywidualne decyzje o zakazie wjazdu wobec osób wspierających reżim Putina, w tym artystów występujących w Rosji lub na Krymie.

W nowej wersji projektu dodano wyjątek dla osób, które na okupowanych terenach jednoznacznie sprzeciwiały się agresji, okupacji lub aneksji, publicznie wyrażały sprzeciw wobec tych działań i swoją aktywnością nie wspierały interesów władz okupacyjnych. Ograniczenia mają również dotyczyć osób podejmujących działania przeciwko integralności terytorialnej, suwerenności i niepodległości Ukrainy, wspierających represje i poważne naruszenia praw człowieka w Rosji lub na Białorusi albo zagrażających demokracji i państwu prawa.

MSZ chce ponadto, aby osoby z Rosji i Białorusi zamierzające prowadzić w Litwie działalność publiczną w tych dziedzinach podpisywały publiczną deklarację potępiającą rosyjską agresję na Ukrainę i popierającą jej integralność terytorialną. Odmowa podpisania dokumentu oznaczałaby brak możliwości prowadzenia takiej działalności. Jeśli nie stwierdzono by podstaw do zastosowania ograniczeń, przedstawiciele obu państw mogliby działać na Litwie jedynie jako neutralni uczestnicy, bez reprezentowania swoich państw.

Projekt przewiduje także ograniczenia w nabywaniu nieruchomości w pobliżu obiektów istotnych dla bezpieczeństwa narodowego i poligonów wojskowych. Rosjanie posiadający litewskie zezwolenie na pobyt oraz Białorusini z takim zezwoleniem nie mogliby kupować nieruchomości na wskazanych terenach. W przypadku Białorusinów zakaz objąłby również należące do nich firmy, a obywatele Białorusi bez zezwolenia na pobyt nie mogliby nabywać tam nieruchomości. Ograniczenia nie dotyczyłyby własności uzyskanej w drodze dziedziczenia. Możliwość zakupu nieruchomości przez obywateli Rosji na Litwie jest już ograniczona. MSZ proponuje, aby nowe przepisy zaczęły obowiązywać 1 stycznia przyszłego roku.