Łotwa obniży akcyzę na olej napędowy

Pośrednim skutkiem wojny na Bliskim Wschodzie jest wciąż niepokojąca sytuacja związana z cenami paliw w naszym regionie. Po decyzji Estonii o wstrzymaniu podwyżek akcyzy, z kolei łotewski parlament przyjął przepisy obniżające akcyzę na olej napędowy, które będą obowiązywać przez trzy miesiące – od początku kwietnia do końca czerwca. Rozwiązanie ma ograniczyć wzrost kosztów odczuwany przez gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa i sektor publiczny.

Nowe regulacje zakładają zmniejszenie podstawowej stawki akcyzy z 467 do 396 euro za 1000 litrów, co według wyliczeń resortu finansów powinno przełożyć się na spadek cen przy dystrybutorach o kilka centów na litr. Równolegle znacząco obniżono opodatkowanie paliwa przeznaczonego dla rolnictwa, gdzie stawka została zredukowana do 21 euro za 1000 litrów. Szacuje się, że również w tym przypadku konsumenci odczują umiarkowaną ulgę cenową.

Decyzja parlamentu zapadła jednogłośnie – projekt poparło 84 posłów. W uzasadnieniu wskazano, że obecna sytuacja na rynku paliw jest efektem napięć geopolitycznych i działań militarnych na Bliskim Wschodzie, które zakłóciły transport ropy przez strategiczną Cieśninę Ormuz. Skutkiem są największe od dekad zaburzenia w globalnych dostawach surowca.

Wzrost cen na rynkach światowych był gwałtowny – notowania oleju napędowego wzrosły o ponad 70 procent, a ropy Brent o około 44 procent. Na rynku łotewskim przełożyło się to na około 30-procentowy wzrost cen detalicznych od końca lutego, osiągający poziomy nienotowane od czasu kryzysu energetycznego sprzed kilku lat. Jednocześnie władze zapewniają, że zapasy paliw pozostają wystarczające, a problem dotyczy wyłącznie ich ceny.

W trakcie debaty parlamentarnej pojawiły się głosy, że przy rosnących cenach państwo zwiększa dochody z podatku VAT. Jeden z posłów ocenił, że „rząd w obecnej sytuacji osiąga nadzwyczajne zyski”, postulując kolejne kroki, w tym obniżenie VAT. Pomysł ten nie może jednak zostać zrealizowany ze względu na obowiązujące przepisy unijne, które nie dopuszczają niższej stawki tego podatku na paliwa.