Mołdawia między integracją z UE a debatą o zjednoczeniu z Rumunią

Debata o przyszłości Mołdawii wciąż trwa - spowodowana wypowiedziami nie tylko prezydent Mai Sandu, ale i pozostałych przedstawicieli władz w Kiszyniowie i Bukareszcie, którzy publicznie odnieśli się do relacji między oboma państwami, integracji europejskiej oraz kwestii tożsamościowej.

Premier Mołdawii Alexandru Muntianu, odpowiadając na pytania o ewentualne referendum dotyczące zjednoczenia z Rumunią, podkreślił rozdział między swoimi osobistymi przekonaniami a obowiązkami szefa rządu. Jak zaznaczył, „jako obywatel Alexandru Muntianu zagłosowałbym za zjednoczeniem z Rumunią”, jednak jako premier jest zobowiązany realizować wolę większości społeczeństwa, która w kolejnych wyborach opowiedziała się za integracją z Unią Europejską. Zapewnił, że uczyni wszystko, by osiągnąć ten cel strategiczny, dodając, że dla kraju kluczowe jest podążanie obraną drogą oraz zachowanie pokoju w sytuacji, gdy „tuż obok trwa wojna na Ukrainie, a w pobliżu naszych granic spadają drony”.

Z kolei prezydent Rumunii Nicușor Dan zadeklarował, że Mołdawia pozostaje jednym z głównych priorytetów rumuńskiej polityki zagranicznej i może liczyć na pełne wsparcie. Dan wskazał, że rosyjska agresja przeciwko Ukrainie bezpośrednio dotyka również Mołdawię, a los państwa, „w którym mówi się i myśli po rumuńsku”, nie jest Rumunii obojętny. Polityk podkreślił, że każde działanie polityczne lub administracyjne powinno przybliżać oba brzegi Prutu, aż znajdą się „tam, gdzie jest nasze miejsce – w wielkiej europejskiej rodzinie”. Według rumuńskiego prezydenta integracja Mołdawii z Unią Europejską stanowi jeden ze sposobów zacieśniania więzi, a doświadczenia Rumunii pokazują, że członkostwo w UE sprzyja rozwojowi gospodarczemu, modernizacji i ograniczaniu obcych ingerencji, na które Mołdawia była narażona po uzyskaniu niepodległości. Wcześniej, doradca prezydenta Rumunii i europoseł Eugen Tomac oświadczył, że Bukareszt jest gotów w każdej chwili rozpocząć poważne rozmowy o scenariuszu zjednoczenia, jeśli Kiszyniów uzna go za realną opcję.

Do dyskusji odniósł się także publicysta i były dyplomata Anatol Țăranu, komentując deklarację prezydent Mai Sandu, która zapowiedziała, że w hipotetycznym referendum zagłosowałaby za unią z Rumunią. W jego ocenie sama wypowiedź wystarczyła, by ponownie rozpalić jeden z najbardziej polaryzujących tematów w przestrzeni publicznej. Jak stwierdził, dystans między deklaracjami a rzeczywistością polityczną „mówi więcej o ograniczeniach dzisiejszej Mołdawii niż o przekonaniach jej prezydent”, wskazując na kruchość państwa i jego podatność na presję zewnętrzną. Jednocześnie argumentował, że właśnie ta słabość powinna być traktowana jako argument za zjednoczeniem, które mogłoby zapewnić bezpieczeństwo i stabilność, choć – jak podkreślił – nie nastąpi ono wyłącznie poprzez indywidualne deklaracje, lecz wymaga spójnego projektu politycznego.

Warto zauważyć, że wczoraj w Kiszyniowie obchodzono Narodowy Dzień Kultury, połączony ze 176. rocznicą urodzin rumuńskiego poety Mihaia Eminescu. Minister kultury Cristian Jardan, składając kwiaty pod jego pomnikiem, mówił o święcie, które „łączy oba brzegi Prutu i jednoczy społeczeństwo wokół wspólnych wartości kulturowych”. Podkreślił także różnorodność kulturową kraju, wskazując na wkład tradycji ukraińskich, gagauskich, bułgarskich, rosyjskich i żydowskich oraz potrzebę ich ochrony i rozwijania jako elementu tożsamości Mołdawii na arenie międzynarodowej.